पोस्ट ऑफिसची मासिक उत्पन्न योजना (POMIS) आता **7.4%** वार्षिक व्याजदर देत आहे. ही योजना खास करून कमी जोखमीची गुंतवणूक करणाऱ्यांसाठी उत्तम आहे. यामध्ये वैयक्तिक खातेदार **9 लाख** रुपयांपर्यंत तर संयुक्त खातेदार **15 लाख** रुपयांपर्यंत गुंतवणूक करू शकतात. पाच वर्षांच्या कालावधीसाठी दर महिन्याला निश्चित उत्पन्न मिळते.
पोस्ट ऑफिसची मासिक उत्पन्न योजना (POMIS) ही अनेक लोकांसाठी, विशेषतः निवृत्तांसाठी किंवा ज्यांना बाजारातील चढ-उतारांपेक्षा सुरक्षित आणि स्थिर परतावा हवा आहे, त्यांच्यासाठी एक लोकप्रिय बचत पर्याय आहे. भारत सरकारची ही योजना पोस्ट विभागाद्वारे चालवली जाते आणि ती दर महिन्याला निश्चित उत्पन्न मिळवून देण्यासाठी तयार केली गेली आहे.
व्याजदर आणि गुंतवणुकीची मर्यादा
सध्या या योजनेत वार्षिक 7.4% व्याजदर मिळत आहे, जो दर महिन्याला खातेदारांना दिला जातो. हा परतावा शेअर बाजार किंवा डेट मार्केटमधील गुंतवणुकीपेक्षा वेगळा आहे, जिथे उत्पन्न बदलू शकते. गुंतवणूकदार ₹1,000 पासून सुरुवात करू शकतात. वैयक्तिक खात्यासाठी कमाल गुंतवणूक मर्यादा ₹9 लाख आहे, तर संयुक्त खात्यासाठी ही मर्यादा ₹15 लाख आहे. या मर्यादेपेक्षा जास्त गुंतवणूक केल्यास अतिरिक्त रक्कम व्याजाशिवाय परत केली जाते.
मुदत आणि पैसे काढण्याचे नियम
या योजनेचा कालावधी पाच वर्षांचा असतो. मुदत पूर्ण होण्यापूर्वी पैसे काढल्यास दंड लागू शकतो. जर खाते उघडल्यापासून एक ते तीन वर्षांच्या आत बंद केले, तर मुद्दलाच्या 2% रक्कम कापली जाते. तीन वर्षांनंतर परंतु पाच वर्षांच्या आत बंद केल्यास, 1% रक्कम कापली जाते.
इतर पारंपरिक योजनांशी तुलना
बँकांमधील बचत खाती किंवा मुदत ठेवी (FDs) यांपेक्षा POMIS ची रचना खास मासिक उत्पन्नासाठी केली आहे. बँक एफडीमध्ये व्याज दर क्युमुलेटिव्ह (cumulative) किंवा ठराविक कालावधीत मिळवण्याचा पर्याय असतो, पण POMIS मध्ये व्याज दर महिन्यालाच मिळते. या योजनेतून मिळणारे व्याज हे आयकर स्लॅबनुसार करपात्र (taxable) आहे, त्यामुळे काही कर-मुक्त रोखे किंवा इतर बचत साधनांपेक्षा हे वेगळे आहे.
गुंतवणूकदारांनी हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की सरकार वेळोवेळी व्याजदरांचा आढावा घेते. भविष्यात व्याजदर बदलल्यास, नवीन ठेवी नवीन दराने मिळतील, परंतु जुन्या खात्यांना उघडताना लागू असलेला दर कायम राहील. त्यामुळे, पाच वर्षांच्या मुदतीसाठी गुंतवणूक करण्यापूर्वी अर्थ मंत्रालयाच्या सूचनांकडे लक्ष देणे फायद्याचे ठरेल.