Public Provident Fund (PPF) मध्ये १५ वर्षांनंतर गुंतवणूक मॅच्युअर होते. यानंतर पूर्ण पैसे काढायचे की खाते पुढे सुरू ठेवायचे, हा निर्णय घेताना 'Form H' ची प्रक्रिया आणि भविष्यातील आर्थिक उद्दिष्टे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
Public Provident Fund (PPF) मधील १५ वर्षांचा कालावधी पूर्ण होणे हा दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी एक महत्त्वाचा टप्पा असतो. सरकार पुरस्कृत आणि करमुक्त परतावा देणारी ही योजना असल्यामुळे, मॅच्युरिटीनंतर तुम्ही घेतलेला निर्णय तुमच्या एकूण गुंतवणुकीवर आणि भविष्यातील आर्थिक नियोजनावर मोठा परिणाम करतो.\n\n### मॅच्युरिटीनंतर उपलब्ध असलेले तीन पर्याय:\n\n१. पूर्ण रक्कम काढून घेणे: तुम्ही तुमची जमा झालेली सर्व रक्कम एकाच वेळी काढू शकता. PPF ला 'EEE' दर्जा (Exempt-Exempt-Exempt) असल्याने, व्याजासह मिळणारी संपूर्ण रक्कम पूर्णपणे टॅक्स-फ्री असते. ज्यांना मुलांचे शिक्षण किंवा इतर मोठ्या खर्चासाठी भांडवलाची गरज आहे, त्यांच्यासाठी हा पर्याय उत्तम आहे.\n\n२. गुंतवणूक सुरू ठेवून खाते वाढवणे: जर तुम्हाला अजूनही गुंतवणुकीचा फायदा हवा असेल, तर तुम्ही खाते ५ वर्षांच्या ब्लॉकसाठी पुढे वाढवू शकता. यासाठी तुम्हाला मॅच्युरिटीच्या तारखेपासून एका वर्षाच्या आत 'Form H' भरणे अनिवार्य आहे. यामध्ये तुम्ही दरवर्षी ₹१.५ लाख पर्यंत रक्कम जमा करू शकता आणि चक्रवाढ व्याजाचा (Compounding) लाभ घेऊ शकता.\n\n३. गुंतवणूक न करता खाते सुरू ठेवणे: जर तुम्ही 'Form H' भरला नाही, तर तुमचे खाते आपोआप या स्थितीत जाते. यात तुम्हाला नवीन पैसे जमा करता येत नाहीत, पण खात्यात असलेल्या शिल्लक रकमेवर सरकारद्वारे निर्धारित ७.१% वार्षिक व्याज मिळत राहते. तथापि, एकदा ही संधी गमावली की पुन्हा नवीन गुंतवणूक करण्याची मुभा मिळत नाही.\n\n### निर्णय घेताना काय लक्षात घ्यावे?\n\nPPF ही एक सुरक्षित गुंतवणूक असली, तरी ती फिक्स्ड-इनकम इन्स्ट्रुमेंट आहे. महागाईचा दर पाहता, बाजारातील इतर पर्यायांच्या तुलनेत परतावा कसा आहे, याचा तुलनात्मक अभ्यास करणे गरजेचे आहे. तसेच, तुमची लिक्विडिटीची गरज तपासून बघा. जर तुम्हाला अल्पकालीन गरजांसाठी पैशांची गरज असेल, तर PPF मधील लॉक-इन कालावधी अडथळा ठरू शकतो. तुमची ही गुंतवणूक EPF (Employee Provident Fund) किंवा NPS (National Pension System) सारख्या इतर निवृत्ती नियोजनांशी सुसंगत असावी.