आर्थिक वर्ष 2026-27 तोंडावर असताना, भारतातील करदात्यांना एक महत्त्वाचा निर्णय घ्यावा लागणार आहे: जुना टॅक्स रेजीम की नवा टॅक्स रेजीम?
नवा टॅक्स रेजीम आता डिफॉल्ट (default) पर्याय आहे, जो कमी टॅक्स दरांची ऑफर देतो, परंतु जुन्या रेजीममध्ये मिळणारे अनेक डिडक्शन्स (deductions) आणि कर सवलती (exemptions) यात मिळत नाहीत. ज्यांना सेक्शन 80C अंतर्गत कर-बचत गुंतवणूक किंवा इतर खर्चांमधून कर कमी करायचा आहे, त्यांच्यासाठी जुना रेजीम अधिक फायदेशीर ठरू शकतो. जुलै 2024 च्या बजेटमध्ये म्युच्युअल फंडांवरील कर (tax on mutual funds) आणि काही डेट इन्स्ट्रुमेंट्सवरील इंडेक्सेशन फायद्यांची (indexation benefits) समाप्ती यांसारख्या अलीकडील कर कायद्यातील बदलांमुळे या नियोजनात आणखी जटिलता आली आहे.
सेक्शन 80C अंतर्गत, वार्षिक ₹1.5 लाखांपर्यंत कर कपात करता येते. यामध्ये अनेक लोकप्रिय गुंतवणूक पर्याय आहेत:
- इक्विटी लिंक्ड सेव्हिंग्ज स्कीम्स (ELSS): तीन वर्षांच्या लॉक-इन कालावधीसह इक्विटी वाढीची क्षमता देतात.
- पब्लिक प्रॉव्हिडंट फंड (PPF): 15 वर्षांसाठी सरकार-समर्थित, जोखीम-मुक्त परतावा आणि ट्रिपल टॅक्स एक्झम्प्शन (EEE) मिळतो.
- नॅशनल सेव्हिंग्ज सर्टिफिकेट (NSC): पाच वर्षांसाठी निश्चित परतावा देते; वार्षिक व्याजावर कर लागतो, जरी तो पुन्हा गुंतवला तरी.
- सुकन्या समृद्धी योजना (SSY): मुलींच्या भविष्यासाठी बचत करण्यासाठी बनवलेली, यावर कर-मुक्त परतावा मिळतो.
गुंतवणूकदारांचे निर्णय अलीकडील बदलांमुळे प्रभावित होत आहेत. 23 जुलै 2024 पासून, इक्विटी-ओरिएंटेड म्युच्युअल फंडांवरील कॅपिटल गेन्सवर जास्त कर लागू होईल (STCG वर 20% आणि ₹1.25 लाखांपेक्षा जास्त LTCG वर 12.5%). याहून महत्त्वाचे म्हणजे, 1 एप्रिल 2023 पूर्वी खरेदी केलेल्या आणि 23 जुलै 2024 नंतर रिडीम (redeem) केलेल्या डेट म्युच्युअल फंडांवरील इंडेक्सेशनचे फायदे काढून टाकण्यात आले आहेत. या नफ्यावर आता सपाट 12.5% दराने कर आकारला जाईल, ज्यामुळे दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी ते कमी कर-कार्यक्षम ठरत आहेत. यामुळे मोठ्या प्रमाणात रिडेम्प्शन (redemptions) होत असल्याचे बोलले जात आहे.
सध्याचे आर्थिक वातावरण, ज्यात रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) एप्रिल 2024 पासून रेपो रेट 6.50% च्या आसपास स्थिर ठेवला आहे आणि पारंपरिक बचत खात्यांवरील कमी व्याजदर (2.5% ते 4.5% mid-2024) पाहता, गुंतवणूकदार बाजारातील अस्थिरता असूनही ELSS सारख्या अधिक जोखमीच्या पर्यायांकडे आकर्षित होऊ शकतात. ऐतिहासिकदृष्ट्या, ELSS फंडांनी चांगला परतावा दिला आहे, तरीही भूतकाळातील कामगिरी भविष्याची हमी देत नाही.
जुने डेट म्युच्युअल फंड्सवरील इंडेक्सेशन फायदे काढून टाकणे आणि इक्विटी फंडांवरील शॉर्ट-टर्म कॅपिटल गेन टॅक्स वाढवणे, यामुळे अनेक गुंतवणूकदारांवरील कराचा बोजा वाढला आहे. ELSS चा तीन वर्षांचा लॉक-इन कालावधी अचानक पैशांची गरज भासणाऱ्यांसाठी अडचणीचा ठरू शकतो. तसेच, सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन (SIP) च्या प्रत्येक हप्त्याचे खरेदी तारखेनुसार कर आकारणी करणे, विशेषतः 1 एप्रिल 2023 नंतर सुरू झालेल्या डेट फंड SIPs मध्ये, चुकीची गणना होण्याची शक्यता वाढवते.
FY26-27 साठी, जुन्या आणि नव्या टॅक्स रेजीममधील फरक हा एक महत्त्वाचा मुद्दा राहील. ज्या व्यक्तींना जुन्या रेजीम अंतर्गत, विशेषतः सेक्शन 80C मध्ये जास्त डिडक्शन्स मिळतात, त्यांना जास्त स्लॅब दर असूनही हा रेजीम फायदेशीर ठरू शकतो. 1 एप्रिल 2026 पासून लागू होणारा इन्कम टॅक्स ॲक्ट 2025 टॅक्स स्लॅब दरांमध्ये बदल करण्याऐवजी संरचनात्मक सुधारणांवर आणि सरळपणावर लक्ष केंद्रित करेल. त्यामुळे, कर दायित्व आणि गुंतवणुकीचे परिणाम ऑप्टिमाइझ करण्यासाठी वैयक्तिक आर्थिक परिस्थितीची दोन्ही रेजीमशी सखोल तुलना करणे आणि बारकाईने नियोजन करणे आवश्यक आहे.
