Nifty 50 Total Return Index च्या अभ्यासानुसार, बाजारात गुंतवणुकीत सातत्य ठेवणे हेच दीर्घकालीन श्रीमंतीचे गमक आहे. जर तुम्ही बाजारातील १० सर्वोत्तम दिवस चुकवले, तर तुमची **१० लाखांची** गुंतवणूक **२.९ कोटींऐवजी** केवळ **१.३ कोटींवर** मर्यादित राहू शकली असती.
बाजारातील चढ-उतार पाहून गुंतवणुकीचा निर्णय घेणे (Market Timing) अनेकदा गुंतवणूकदारांना महागात पडते. FundsIndia Research च्या २७ वर्षांच्या आकडेवारीवरून हे सिद्ध झाले आहे की, बाजारातील परतावा हा सर्व दिवसांत समान नसतो. मोठी संपत्ती ही काही मोजक्या आणि जबरदस्त कामगिरी करणाऱ्या ट्रेडिंग दिवसांतूनच निर्माण होते.
मार्केट टाइमिंगचा मोठा फटका
३० जून १९९९ पासूनचा डेटा पाहिल्यास, ज्या गुंतवणूकदाराने संयम राखून १० लाख रुपयांची गुंतवणूक कायम ठेवली, त्याचे भांडवल वाढून २.९ कोटी रुपये झाले. पण, याच काळात जर गुंतवणूकदाराने केवळ १० सर्वात जास्त वाढीचे दिवस चुकवले असते, तर हेच भांडवल ५५ टक्क्यांनी घटून १.३ कोटी रुपयांवर आले असते.
याचा अर्थ असा की, केवळ त्या १० दिवसांचा नफा हुकला असे नाही, तर 'कंपाउंडिंग' (Compounding) च्या प्रक्रियेत मोठा अडथळा निर्माण झाला. त्या सुरुवातीच्या वाढीवर मिळणारे भविष्यातील व्याजही गमावल्यामुळे संपत्ती निर्मितीचा वेग मंदावला.
बाजार 'टाइम' करणे का कठीण आहे?
बाजारातील अनेक सर्वोत्तम दिवस हे मोठ्या घसरणीनंतर लगेच येतात. २००८-२००९ च्या जागतिक मंदीच्या काळात शेअर बाजारात मोठी पडझड झाली होती. मात्र, बाजाराने जेव्हा 'यू-टर्न' घेतला, तेव्हा सुरुवातीचे काही दिवस अत्यंत तेजीचे होते. भीतीपोटी ज्या गुंतवणूकदारांनी विक्री केली होती, त्यांना ही रिकव्हरी (Recovery) पूर्णपणे हुकली.
Equitrust Solutions आणि Auxano Capital च्या तज्ज्ञांच्या मते, अचानक होणारे धोरणात्मक बदल आणि व्हॅल्युएशनमधील दुरुस्तीमुळे बाजार वेगाने सावरतो. जेव्हा सर्वसामान्य गुंतवणूकदाराला बाजार सुरक्षित वाटू लागतो, तोपर्यंत बाजाराने मोठी झेप घेतलेली असते.
मानवी स्वभाव आणि अडथळे
बाजारातील घसरणीच्या काळात भांडवल वाचवण्याची भीती गुंतवणूकदारांना सतावते. 'कॅश' मध्ये राहण्याचा निर्णय तात्पुरता दिलासा देत असला, तरी तो एक सापळा ठरतो. यशस्वीरीत्या बाजार 'टाइम' करण्यासाठी दोन अचूक निर्णय घ्यावे लागतात—एक म्हणजे बाहेर कधी पडायचे आणि दुसरे म्हणजे पुन्हा कधी एन्ट्री करायची. हे काम मोठ्या तज्ज्ञांनाही करणे कठीण जाते, त्यामुळे दीर्घकालीन गुंतवणुकीवर लक्ष केंद्रित करणे हाच सर्वोत्तम उपाय आहे.