एका दिवसासाठी EMI चुकवणे म्हणजे लगेच क्रेडिट स्कोर खराब होणे नव्हे. बहुतेक बँका तुम्हाला 3 ते 15 दिवसांचा ग्रेस पीरियड देतात. या काळात थकीत रक्कम आणि दंड भरल्यास, क्रेडिट रिपोर्टवर नकारात्मक परिणाम टाळता येतो. मात्र, 30 दिवसांपेक्षा जास्त उशीर झाल्यास क्रेडिट स्कोर 50 ते 100 अंकांनी घसरू शकतो, ज्यामुळे भविष्यात कर्ज घेणे महाग होऊ शकते.
EMI चुकवल्यास काय होते?
पगारात उशीर झाल्यामुळे किंवा खात्यात तात्पुरती रक्कम कमी असल्यामुळे EMI भरणे चुकल्यास कर्जदारांना तणाव येतो. पण, हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, एका दिवसाच्या विलंबाने लगेच क्रेडिट स्कोरवर परिणाम होत नाही. सामान्यतः, देय तारीख उलटून गेल्यावर लगेच बँका पेमेंट 'डिफॉल्ट' म्हणून नोंदवत नाहीत. त्याऐवजी, त्या 3 ते 15 दिवसांचा 'ग्रेस पीरियड' देतात. जर तुम्ही या काळात थकीत रक्कम भरली, तर तुमचा रेकॉर्ड स्वच्छ राहू शकतो.
उशिरा पेमेंटची किंमत?
ग्रेस पीरियडमध्ये पेमेंट केले तरी, EMI चुकवणे विनाखर्च नसते. अपुऱ्या शिल्लकीमुळे ऑटो-डेबिट अयशस्वी झाल्यास, बँका 'बाउन्स चार्ज' किंवा 'अपूरी शिल्लक दंड' आकारतात. याव्यतिरिक्त, कर्ज देणारी संस्था थकीत रकमेवर विलंब शुल्क आणि दंड व्याज आकारण्यास सुरुवात करते. हे शुल्क तुमच्या खिशाला झळ बसवतात, पण तुमच्या क्रेडिट रेकॉर्डवर लगेच परिणाम करत नाहीत, जर तुम्ही CIBIL, Experian किंवा Equifax सारख्या क्रेडिट ब्युरोकडे डेटा पाठवण्यापूर्वी थकीत रक्कम भरली.
30 दिवसांच्या विलंबाचा परिणाम
खरी धोक्याची घंटा तेव्हा वाजते जेव्हा थकीत स्थिती कायम राहते. जर पेमेंट 30 दिवस किंवा त्याहून अधिक काळ रखडले, तर कर्ज देणाऱ्या संस्थांना क्रेडिट ब्युरोला याची नोंद करणे बंधनकारक आहे. पेमेंट हिस्ट्री तुमच्या एकूण क्रेडिट स्कोरच्या सुमारे 35% असते, त्यामुळे '30 दिवसांची थकबाकी' स्थितीमुळे क्रेडिट स्कोरमध्ये 50 ते 100 अंकांची मोठी घसरण होऊ शकते. हा परिणाम महत्त्वपूर्ण आहे कारण कमी स्कोअरमुळे तुम्ही जास्त जोखमीचे कर्जदार दिसता, ज्यामुळे कर्जाचे अर्ज नाकारले जाऊ शकतात किंवा भविष्यातील क्रेडिटसाठी जास्त व्याजदर आकारला जाऊ शकतो.
असुरक्षित कर्ज अधिक धोकादायक का?
हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, सर्व चुकलेल्या EMI चा क्रेडिट स्कोअरिंग मॉडेलवर सारखा परिणाम होत नाही. असुरक्षित कर्जांवर (उदा. वैयक्तिक कर्ज आणि क्रेडिट कार्डची थकबाकी) होणारा विलंब, सुरक्षित कर्जांपेक्षा (उदा. गृह कर्ज किंवा वाहन कर्ज) अधिक गंभीरपणे पाहिला जातो. कारण या कर्जांना मालमत्तेचा आधार नसतो, त्यामुळे कर्ज देणाऱ्या संस्था पेमेंटमधील विसंगतींबद्दल अधिक संवेदनशील असतात. बँका आता क्रेडिट माहिती अधिक वारंवार अपडेट करत असल्याने, कोणताही सततचा विलंब पूर्वीपेक्षा लवकर तुमच्या रिपोर्टवर दिसून येण्याची शक्यता आहे.
कर्जदारांसाठी सक्रिय पाऊले
EMI भरण्यास असमर्थ असाल, तर त्वरित पाऊल उचलणे सर्वोत्तम आहे. प्रथम, ऑटो-डेबिटसाठी देय तारखेच्या किमान एक दिवस आधी तुमच्या खात्यात पुरेशी रक्कम असल्याची खात्री करा. दुसरे, जर तुम्ही खरोखरच आर्थिक अडचणीत असाल, तर बँकेकडून कॉल येण्याची वाट पाहू नका. परिस्थिती स्पष्ट करण्यासाठी बँकेशी सक्रियपणे संपर्क साधा. अनेक बँका पेमेंटचे तात्पुरते समायोजन (rescheduling) सारखे उपाय देऊ शकतात, जर विनंती डिफॉल्ट वर्गीकरणापूर्वी केली गेली असेल. सातत्याने, वेळेवर पेमेंट करणे हा क्रेडिट स्कोर टिकवून ठेवण्याचा किंवा सुधारण्याचा सर्वात खात्रीशीर मार्ग आहे.