प्रत्येक पगारवाढ (Salary Hike) मिळताच खर्च वाढवण्याची सवय अनेकांना असते. मात्र, आर्थिक नियोजकांच्या मते, पगारवाढीतील काही हिस्सा बचत आणि गुंतवणुकीसाठी बाजूला काढल्यास भविष्यात मोठी आर्थिक सुरक्षितता मिळू शकते.
पगाराची वाढ आणि खर्चाचा फुगा?
सध्याच्या काळात अनेकांना मिळणाऱ्या पगारवाढीचा (Salary Hike) थेट परिणाम हा खर्चावर होताना दिसतो. नवीन गॅजेट्स, महागड्या सेवा किंवा चैनीच्या जीवनशैलीवर वाढलेला खर्च यामुळे महिन्याच्या शेवटी हातात काहीच शिल्लक राहत नाही. यालाच 'लाइफस्टाइल इन्फ्लेशन' (Lifestyle Inflation) म्हणतात. उत्पन्न वाढले तरी संपत्ती मात्र त्या प्रमाणात वाढत नाही, ही अनेकांची समस्या आहे.
आर्थिक सुरक्षिततेचा मंत्र
यावर मात करण्यासाठी, आर्थिक नियोजकांनी एक सोपा उपाय सुचवला आहे. पगारवाढ मिळताच संपूर्ण रक्कम खर्च करण्याऐवजी, त्याचा काही ठराविक भाग बचत आणि गुंतवणुकीसाठी (Savings and Investments) बाजूला काढा. उदाहरणार्थ, मिळालेल्या वाढीव पगाराचा काही टक्के हिस्सा दीर्घकालीन उद्दिष्टांसाठी गुंतवल्यास, जीवनशैलीत थोडी सुधारणा करतानाच मोठी संपत्ती निर्माण करता येते.
चक्रवाढ व्याजाची ताकद
संपत्ती वाढवण्याचे एक महत्त्वाचे साधन म्हणजे चक्रवाढ व्याज (Compounding). दरवर्षी बचतीची रक्कम थोडी-थोडी वाढवल्यास, १० वर्षांच्या कालावधीत मोठी रक्कम जमा होऊ शकते. मोठ्या रकमेची अचानक बचत करण्याऐवजी, नियमित बचत करण्याची ही पद्धत अधिक टिकाऊ ठरते.
बचतीपूर्वी 'हे' तपासा
नवीन गुंतवणूक करण्यापूर्वी, आपल्या आर्थिक नियोजनाचा पाया तपासणे महत्त्वाचे आहे. आकस्मिक खर्चासाठी आपत्कालीन निधी (Emergency Fund) पुरेसा आहे का, याची खात्री करा. तसेच, आरोग्य आणि जीवन विमा (Health and Life Insurance) काढलेला असणे अत्यंत आवश्यक आहे. याशिवाय, क्रेडिट कार्ड किंवा वैयक्तिक कर्ज (High-interest debt) यांसारखी जास्त व्याजदराची कर्जे फेडण्यासाठी वाढलेल्या पगाराचा वापर केल्यास, गुंतवणुकीपेक्षा जास्त फायदा होऊ शकतो.
अंतिम ध्येय
यशस्वी आर्थिक नियोजनाची गुरुकिल्ली फक्त किती कमावता यावर अवलंबून नसते, तर किती वाचवता आणि वाढवता यावर अवलंबून असते. पगारवाढीचा योग्य वापर करण्याचे नियोजन करून, सेवानिवृत्ती (Retirement Planning), घर खरेदी किंवा मुलांचे शिक्षण यांसारखी मोठी ध्येये अधिक आर्थिक स्थिरतेने साध्य करता येतात.