जर तुम्ही को-बोरॉवर (Co-borrower) किंवा गॅरेंटर (Guarantor) म्हणून कोणासोबत कर्जावर सही केली असेल, तर लक्षात ठेवा की कर्जाची संपूर्ण जबाबदारी तुमच्यावरही येते. नाते तुटल्यावर जर मुख्य कर्जदार हप्ते भरणे थांबवत असेल, तर तुमचा क्रेडिट स्कोअर घसरू शकतो आणि भविष्यात कर्ज मिळणे कठीण होऊ शकते.
नातेसंबंध संपल्यावरही कर्जाची जबाबदारी कायम?
जेव्हा तुम्ही को-बोरॉवर (Co-borrower) किंवा गॅरेंटर (Guarantor) म्हणून कोणत्याही कर्जावर सही करता, तेव्हा तुम्ही बँकेसोबत एका कायदेशीर करारात बांधले जाता. अनेकांना असे वाटते की त्यांच्या क्रेडिट स्कोअरवर फक्त त्यांच्या स्वतःच्या खर्चांचा आणि परतफेडीचा परिणाम होतो. पण हे सत्य नाही. बँका आणि वित्तीय संस्था कर्ज थकबाकीच्या बाबतीत मुख्य कर्जदार आणि सह-कर्जदार यांच्यात कोणताही फरक करत नाहीत. जर मुख्य कर्जदाराने हप्ते भरणे थांबवले, तर त्याच्यासोबत जोडलेल्या प्रत्येक व्यक्तीच्या क्रेडिट स्कोअरवर नकारात्मक परिणाम होतो.
कायदेशीर बंधन नाते तुटल्यावरही कायम!
घटस्फोट (Divorce) किंवा व्यावसायिक भागीदारी संपणे यांसारख्या मोठ्या वैयक्तिक घडामोडींनंतरही कायदेशीर जबाबदाऱ्या कायम राहतात. घटस्फोटाचा आदेश किंवा दोन पक्षांमधील तोंडी करार बँकेसोबत असलेल्या कर्ज कराराच्या अटी बदलत नाही. जर तुमच्या माजी जोडीदाराने होम लोनचे (Home Loan) हप्ते भरणे थांबवले, तर बँक थकित रक्कम सह-कर्जदाराकडून वसूल करण्याचा अधिकार राखून ठेवते. कारण क्रेडिट ब्युरो (Credit Bureau) कर्जाच्या कामगिरीचा डेटा घेत असतो, त्यामुळे उशीर झालेला किंवा चुकलेला प्रत्येक हप्ता त्या खात्याशी जोडलेल्या प्रत्येक व्यक्तीच्या नावे नोंदवला जातो.
कायदेशीर कारवाईचा धोका समजून घ्या
कर्जाशी जोडले जाण्याचे विविध मार्ग आहेत, हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. संयुक्त कर्जदार (Joint Borrower) मालमत्तेच्या मालकीसोबतच परतफेडीची जबाबदारीही वाटून घेतो. सह-कर्जदार (Co-borrower) सामान्यतः परतफेडीची जबाबदारी सामायिक करतो. गॅरेंटर (Guarantor) हा सावकारासाठी एक सुरक्षा जाळी म्हणून काम करतो; जर मुख्य कर्जदार पैसे भरण्यास अयशस्वी ठरला, तर गॅरेंटर कायदेशीररित्या थकित रक्कम फेडण्यास जबाबदार असतो. काहीवेळा, गॅरेंटरला अशा कार किंवा व्यवसायाचे कर्ज फेडण्यास भाग पाडले जाऊ शकते, ज्यावर त्याचे स्वतःचे काहीही मालकी हक्क नाही.
तुमच्या आर्थिक भविष्याचे संरक्षण कसे करावे?
या व्यवस्थेतून बाहेर पडणे अनेकदा कठीण असते, कारण कर्ज देणाऱ्या संस्थेला फक्त वैयक्तिक मतभेदांमुळे सह-कर्जदाराला वगळण्याची आवश्यकता नसते. तुमचे नाव संयुक्त कर्जातून काढण्यासाठी, तुम्हाला सामान्यतः कर्ज देणाऱ्या संस्थेची औपचारिक मंजुरी आवश्यक असते. यासाठी अनेकदा मुख्य कर्जदाराला कर्ज स्वतःच्या नावावर रिफायनान्स (Refinance) करावे लागते किंवा तुमच्याऐवजी नवीन, स्वीकारार्ह गॅरेंटर शोधावा लागतो. याशिवाय, तुम्ही कायदेशीररित्या त्या कर्जाला बांधलेले राहता. दुसऱ्या कोणासाठीही कोणताही कर्ज दस्तऐवज (Loan Document) सही करण्यापूर्वी, हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की तुम्ही त्यांच्या आर्थिक भविष्याचा धोका पत्करत आहात. जर तुम्ही आधीच सह-सहीदार किंवा गॅरेंटर असाल, तर कर्ज योग्यरित्या हाताळले जात आहे याची खात्री करण्यासाठी तुम्ही तुमच्या क्रेडिट रिपोर्ट नियमितपणे तपासला पाहिजे, कारण कर्जदार हप्ता चुकल्या क्षणी तुम्हाला सूचित करण्यास नेहमीच बांधील नसतो.