मुलांच्या नावावर Mutual Funds किंवा Insurance घेताना काही तांत्रिक नियमांचे पालन करणे गरजेचे आहे. वयाच्या १८ व्या वर्षी SIP का थांबते आणि Insurance साठी 'Appointee' का आवश्यक आहे, हे जाणून घ्या.
मुलांच्या भविष्यातील शिक्षणासाठी किंवा इतर गरजांसाठी त्यांच्या नावावर गुंतवणूक करणे हा पालकांचा एक लोकप्रिय पर्याय आहे. मात्र, भारतात यासाठी काही विशिष्ट कायदेशीर प्रक्रिया आहेत, ज्यांची माहिती असणे भविष्यातील अडथळे टाळण्यासाठी आवश्यक आहे.
Mutual Fund खात्यांचे व्यवस्थापन
जेव्हा तुम्ही मुलाच्या नावे Mutual Fund मध्ये गुंतवणूक करता, तेव्हा तो मुलगा किंवा मुलगी त्या खात्याचा कायदेशीर मालक असतो. मात्र, अल्पवयीन (Minor) असल्यामुळे तो स्वतः व्यवहार करू शकत नाही, त्यामुळे पालक किंवा कायदेशीर पालकाद्वारे हे खाते चालवले जाते. हे खाते सुरू करण्यासाठी मुलाच्या वयाचा दाखला आणि पालकांचे KYC पूर्ण करणे अनिवार्य असते.
वयाची १८ वर्षे पूर्ण झाल्यावर काय होते?
मुलाचे वय १८ वर्षे पूर्ण होणे हा गुंतवणुकीच्या प्रवासातील एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. या वयानंतर खाते आपोआप 'फ्रोजन' (Freeze) केले जाते, कारण आता ती व्यक्ती सज्ञान झाली आहे. अशा वेळी, त्या व्यक्तीला स्वतःचे नवे KYC करावे लागते आणि बँकेचे तपशील अपडेट करावे लागतात. सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, मुलाचे वय १८ वर्षे होताच सुरू असलेले सर्व SIP आपोआप थांबतात. त्यामुळे, वेळेत प्रक्रिया न केल्यास पैशांच्या उपलब्धतेबाबत (Liquidity) समस्या निर्माण होऊ शकते.
Insurance साठी Appointee चे महत्त्व
आयुर्विमा पॉलिसीमध्ये मुलाला 'नॉमिनी' म्हणून घोषित करताना विशेष काळजी घेणे गरजेचे आहे. अल्पवयीन व्यक्तीला क्लेमची रक्कम थेट मिळू शकत नाही, म्हणून विमा कंपन्या पॉलिसीधारकाला एका प्रौढ व्यक्तीची 'Appointee' म्हणून नेमणूक करण्यास सांगतात. हा व्यक्ती मुलाचे १८ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत पैशांचे व्यवस्थापन करतो. जर तुम्ही 'Appointee' ची नोंद केली नसेल, तर क्लेम मिळताना कायदेशीर गुंतागुंत होऊन मोठा विलंब होऊ शकतो. पालकांचे निधन झाल्यास, अशा वेळी विमा कंपनीला तातडीने अद्ययावत कायदेशीर कागदपत्रे देणे आवश्यक असते, जेणेकरून भविष्यातील व्यवहार सुरळीत राहतील.