बनावट नोटिसा आणि स्कॅमना पायबंद! आयकर विभागाने ई-फायलिंग पोर्टल आणि DIN चा वापर वाढवला

डिजिटल पडताळणीने फसवणुकीला आळा

आयकर विभाग (Income Tax Department) आर्थिक फसवणुकीला (Financial Fraud) रोखण्यासाठी डॉक्युमेंट आयडेंटिफिकेशन नंबर (DIN) आणि ई-फायलिंग पोर्टलसारख्या (e-filing portal) डिजिटल पडताळणी यंत्रणा अधिक मजबूत करत आहे. या उपायांमुळे करदात्यांना (Taxpayers) विभागाकडून येणाऱ्या संवादांची विश्वासार्हता तपासता येते, ज्यामुळे कर प्रशासनावरील त्यांचा विश्वास वाढतो.

डॉक्युमेंट आयडी नंबर (DIN) सह पडताळणीत वाढ

1 ऑक्टोबर 2019 पासून सर्व अधिकृत संवादांसाठी डॉक्युमेंट आयडेंटिफिकेशन नंबर (DIN) अनिवार्य करण्यात आला आहे. हा संगणकाने तयार केलेला नंबर डिजिटल फिंगरप्रिंटसारखे काम करतो. करदाते अधिकृत ई-फायलिंग पोर्टल (www.incometax.gov.in) वर कोणत्याही नोटीस किंवा आदेशाची पडताळणी करू शकतात. पोर्टलवर DIN किंवा PAN क्रमांकाद्वारे नोटीस ऑथेंटिकेट (authenticate) करण्याची सुविधा उपलब्ध आहे. ज्या संवादांमध्ये वैध DIN नाही, ते टाळले पाहिजेत, जेणेकरून करदात्यांची फसवणूक होणार नाही.

ई-फायलिंग पोर्टल आणि करदात्यांसाठी सहाय्य

आयकर विभाग करदात्यांचा अनुभव सुरक्षित आणि सुलभ करण्यासाठी आपल्या डिजिटल प्रणालींमध्ये सतत सुधारणा करत आहे. नवीन आयकर कायदा, 2025 अंतर्गत जुन्या आणि नवीन दोन्ही कायद्यांनुसार एकत्र पेमेंट आणि फॉर्म सबमिशनसाठी ई-फायलिंग पोर्टल मदत करत आहे. ई-व्हेरिफिकेशन स्कीम (2021) आणि ई-कॅम्पेशन्स (e-campaigns) सारखे उपक्रम करदात्यांना AIS सारख्या स्टेटमेंटमधील माहितीशी जुळवून घेण्यासाठी मदत करतात. विभागाकडून करदात्यांना इशारा देण्यात आला आहे की, अधिकृत ईमेल्स नेहमी @incometax.gov.in या डोमेनवरून येतात आणि कधीही ईमेल किंवा SMS द्वारे पासवर्ड किंवा OTP मागितले जाणार नाहीत. संशयास्पद संदेशांची तक्रार webmanager@incometax.gov.in येथे करावी.

स्कॅममध्ये वाढ आणि फसवणुकीसाठी दंड

कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) वापरून होणारे अत्याधुनिक कर घोटाळे (Tax Scams) करदात्यांसाठी आणि वित्तीय प्रणालीसाठी मोठे आव्हान उभे करत आहेत. भारतात सायबर फसवणुकीच्या (Cyber Fraud) घटनांमध्ये मोठी वाढ झाली आहे, ज्यात आर्थिक घोटाळे आणि सोशल इंजिनिअरिंगचा (Social Engineering) समावेश आहे. स्कॅमर बनावट रिफंड ईमेल्स, फोनवर ओळख चोरणे आणि दिशाभूल करणारे लिंक्स वापरून वैयक्तिक आणि आर्थिक माहिती चोरतात, ज्यामुळे ओळख चोरी (Identity Theft) आणि आर्थिक नुकसान होते. बनावट कर रिफंड संदेश (Fake Tax Refund Messages) सामान्य आहेत. आर्थिक नुकसनाव्यतिरिक्त, बनावट वजावट (False Deductions) क्लेम करण्यासारख्या फसव्या कृतींसाठी आयकर कायद्याच्या कलम 270A आणि कलम 276C अंतर्गत तुरुंगवासासह गंभीर दंड होऊ शकतो. या स्कॅमच्या वाढत्या संख्येमुळे सतत सतर्क राहणे आणि केवळ अधिकृत संवाद माध्यमांचा वापर करणे आवश्यक आहे.