दिल्लीतील Income Tax Appellate Tribunal (ITAT) ने एका महत्त्वाच्या निकालात विवाहित मुलीचे दागिने माहेरी असणे ही भारतीय संस्कृतीतील सामान्य प्रथा असल्याचे मान्य करत **₹1.13 कोटींची** टॅक्स पेनल्टी रद्द केली आहे.
दिल्लीच्या ITAT बेंचने करदात्याला मोठा दिलासा देताना ₹1.13 कोटींची टॅक्स ॲडिशन रद्द केली आहे. हे प्रकरण असेसमेंट इयर 2019-20 मधील असून, National Investigation Agency (NIA) च्या सर्च दरम्यान करदात्याच्या घरी 3.9 किलो सोने आणि ₹21 लाख रोख रक्कम सापडली होती. आयकर विभागाने या संपत्तीला 'अनएक्सप्लेन्ड इन्कम' (अघोषित उत्पन्न) मानून दंड आकारला होता.
कोर्टाचा निर्णय काय?
ट्रिब्युनलने आपल्या आदेशात स्पष्ट केले की, विवाहित मुलीचे दागिने तिच्या माहेरी असणे ही आपल्या देशात एक सामान्य सांस्कृतिक प्रथा आहे. करदात्याने सासरकडील शपथपत्रे (Affidavits), लग्नाचे फोटो आणि बँक स्टेटमेंट यांसारखे पुरेसे पुरावे सादर केल्यामुळे, विभागाने लावलेला दंडाचा आदेश कोर्टाने फेटाळून लावला.
डॉक्युमेंटेशन का महत्त्वाचे आहे?
गुंतवणूकदार आणि उच्च उत्पन्न गटातील व्यक्तींसाठी हा एक महत्त्वाचा धडा आहे. आयटी विभागाकडून अचानक सर्च झाल्यास सोन्याचे बिल, गिफ्ट डीड, किंवा वारसाहक्काची कागदपत्रे असणे अत्यंत गरजेचे आहे. केवळ दागिन्यांच्या आधारावर टॅक्स वाचवता येत नाही, तर त्यामागील कायदेशीर स्रोत (Source) सिद्ध करणे महत्त्वाचे असते.
CBDT चे नियम काय सांगतात?
हे लक्षात घेणे गरजेचे आहे की, हे नियम अघोषित संपत्ती बाळगण्याची परवानगी देत नाहीत. CBDT च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, सर्च दरम्यान विवाहित महिलेसाठी 500 ग्रॅम, अविवाहित महिलेसाठी 250 ग्रॅम आणि पुरुषासाठी 100 ग्रॅम सोन्यावर सहसा कारवाई होत नाही. तरीही, अधिक सोने असल्यास त्याची खरेदी पावत्या आणि रेकॉर्ड ठेवणे नेहमीच सुरक्षित ठरते.