दीर्घकालीन गुंतवणुकीला अचानक येणाऱ्या आर्थिक संकटांपासून वाचवण्यासाठी 'इमर्जन्सी फंड' (Emergency Fund) तयार करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. तुमच्या मासिक खर्चाच्या आणि कर्जाच्या हप्त्यांच्या आधारावर हा फंड कसा मोजावा, याची ही संपूर्ण माहिती.
आर्थिक स्थैर्य मिळवण्यासाठी तुमच्याकडे आणीबाणीच्या काळासाठी एक स्वतंत्र निधी असणे आवश्यक आहे. अनेक गुंतवणूकदार केवळ संपत्ती वाढवण्यावर भर देतात, परंतु नोकरी जाणे, अचानक आलेला आजारपण किंवा घराच्या दुरुस्तीचा मोठा खर्च यांसारख्या गोष्टींमुळे तुमची दीर्घकालीन आर्थिक उद्दिष्टे धोक्यात येऊ शकतात. म्हणूनच, इमर्जन्सी फंड हा एक 'सेफ्टी नेट' म्हणून काम करतो.
मासिक खर्च आणि 'बर्न रेट' (Burn Rate)
फंड उभारण्याची पहिली पायरी म्हणजे तुमच्या मासिक खर्चाचा अचूक अंदाज घेणे. यामध्ये घराचे भाडे, गृहकर्ज किंवा कार लोनचे EMI, मुलांची शाळा फी, युटिलिटी बिल्स आणि नियमित वैद्यकीय खर्च यांचा समावेश करा. अंदाज बांधण्यापेक्षा कागदावर हे आकडे लिहून घेतल्यास तुम्हाला तुमच्या शून्या उत्पन्नाच्या काळात किती रकमेची गरज भासेल, याचे स्पष्ट चित्र मिळेल.
किती महिन्यांचा खर्च असावा?
साधारणपणे ३ ते ६ महिन्यांचा खर्च इमर्जन्सी फंडात असणे फायदेशीर मानले जाते, मात्र हे सर्वांसाठी एकच नियम लागू होत नाही. जर तुमचे उत्पन्न अनिश्चित असेल, जसे की फ्रीलान्सिंग किंवा कमिशनवर आधारित काम, तर तुम्हाला ६ ते १२ महिन्यांचा बॅकअप ठेवणे सुरक्षित राहील. तसेच, तुमच्यावर अवलंबून असलेल्या व्यक्तींची संख्या आणि कर्जाचा डोंगर असेल, तर हा फंड मोठ्या रकमेचा असावा.
लिक्विडिटी आहे सर्वात महत्त्वाची
इमर्जन्सी फंडमध्ये 'रिटर्न' पेक्षा 'लिक्विडिटी' (Liquidity) महत्त्वाची असते. तुमचे पैसे अशा ठिकाणी असावेत जे तुम्हाला २४ ते ४८ तासांत उपलब्ध होतील. फिक्स्ड डिपॉझिट (FD) जेथे पेनल्टी लागते किंवा लॉक-इन असलेले फंड्स यासाठी योग्य नसतात. अनेक गुंतवणूकदार यासाठी 'लिक्विड म्युच्युअल फंड्स' किंवा 'हाय-यील्ड सेव्हिंग्ज अकाउंट'चा पर्याय निवडतात, जेणेकरून शेअर बाजारात घसरण असतानाही तुम्हाला तुमचे शेअर्स किंवा म्युच्युअल फंड्स तोट्यात विकावे लागणार नाहीत.
फंडाचे पुनरावलोकन (Review)
महागाईमुळे राहणीमानाचा खर्च दरवर्षी वाढत असतो, त्यामुळे ३ वर्षांपूर्वी पुरेसा असलेला फंड आज अपुरा पडू शकतो. तुमच्या आयुष्यातील बदल जसे की नवीन कर्ज किंवा कुटुंबातील जबाबदाऱ्या वाढणे, या गोष्टींचा विचार करून वर्षातून किमान एकदा तुमच्या इमर्जन्सी फंडाच्या रकमेचे पुनरावलोकन नक्की करा.
