तुम्ही स्वतःचे घर घेतले असेल पण भाड्याच्या घरात राहत असाल, तरीही तुम्ही हाउस रेंट अलाउंस (HRA) आणि होम लोनचे टॅक्स बेनिफिट्स एकाच वेळी मिळवू शकता. हा दुहेरी फायदा फक्त जुन्या इन्कम टॅक्स रिजीममध्ये (Old Tax Regime) उपलब्ध आहे. आयकर कायद्यातील (Income Tax Act) नियमांची माहिती घेऊन तुम्ही तुमच्या टॅक्स प्लॅनिंगला अधिक प्रभावी बनवू शकता.
अनेक भारतीय करदात्यांना (Taxpayers) हे माहीत नसते की, जर त्यांनी नवीन घर खरेदी केले असेल पण ते अजूनही भाड्याच्या घरात राहत असतील, तर ते दोन्हीसाठी टॅक्स बेनिफिट्सचा दावा करू शकतात. सध्याच्या आयकर कायद्यानुसार, जर तुम्ही जुना इन्कम टॅक्स रिजीम निवडला असेल, तर तुम्ही हाउस रेंट अलाउंस (HRA) चा फायदा घेतानाच होम लोनवरील डिडक्शनचा (Deductions) दावाही करू शकता.
दुहेरी टॅक्सचा फायदा कसा घ्यावा?
HRA बेनिफिट्ससाठी पात्र होण्यासाठी, करदात्याला पगारात HRA चा समावेश असावा लागतो, त्यांनी स्वतःच्या मालकीच्या नसलेल्या मालमत्तेसाठी प्रत्यक्ष भाडे दिले असावे आणि ते भाड्याच्या घरात राहत असावेत. त्याच वेळी, आयकर कायदा गृहकर्जाच्या व्याजावर कलम 24(b) अंतर्गत आणि मुद्दल परतफेडीवर कलम 80C अंतर्गत डिडक्शनचा दावा करण्याची परवानगी देतो.
गृहकर्जासाठी, टॅक्स बेनिफिट्स साधारणपणे त्या आर्थिक वर्षापासून सुरू होतात ज्या वर्षात कर्जदाराला मालमत्तेचा ताबा मिळतो. ज्या व्यक्तींनी प्रॉपर्टीमध्ये गुंतवणूक केली आहे पण नोकरी, कुटुंब किंवा वैयक्तिक कारणांमुळे दुसरीकडे राहावे लागते, त्यांना मदत करण्यासाठी ही रचना तयार केली आहे. हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की हे डिडक्शन्स आपोआप मिळत नाहीत; त्यासाठी करदात्याला योग्य भाड्याच्या पावत्या (Rent Receipts) आणि होम लोन इंटरेस्ट सर्टिफिकेट्स (Home Loan Interest Certificates) तुमच्या एम्प्लॉयरला किंवा रिटर्न भरताना सादर करावे लागतात.
जुना रिजीम विरुद्ध नवीन रिजीम
टॅक्स रिजीमची निवड हा या विशिष्ट फायद्यासाठी सर्वात महत्त्वाचा घटक आहे. जुना टॅक्स रिजीम हा गुंतवणूक आणि कर्ज घेण्यास प्रोत्साहन देण्यासाठी तयार केला गेला आहे, ज्यात HRA आणि होम लोन व्याजासह विविध डिडक्शन्सची परवानगी आहे. याउलट, नवीन टॅक्स रिजीम, जो कमी टॅक्स दरांसह डिफॉल्ट पर्याय म्हणून सादर केला गेला आहे, त्यात यापैकी बहुतेक डिडक्शन्स वगळण्यात आले आहेत.
जुन्या टॅक्स रिजीम अंतर्गत, जर गृहकर्जावर भरलेले व्याज भाड्याने मिळालेल्या उत्पन्नापेक्षा जास्त असेल, तर 'हाउस प्रॉपर्टी' मधून नुकसान (Loss from House Property) होते. करदाते हे नुकसान वर्षाला ₹2 लाखांपर्यंत इतर उत्पन्न स्रोतांविरुद्ध सेट-ऑफ करू शकतात. जर एखाद्या वर्षात हे नुकसान या मर्यादेपेक्षा जास्त असेल, तर उर्वरित रक्कम पुढील आठ वर्षांपर्यंत पुढील उत्पन्नांविरुद्ध सेट-ऑफ करण्यासाठी कॅरी फॉरवर्ड केली जाऊ शकते. याव्यतिरिक्त, घरमालक ताब्यात मिळण्यापूर्वी भरलेल्या प्री-कन्स्ट्रक्शन व्याजाच्या एक-पंचमांश रकमेचा दावा पाच वर्षांमध्ये करू शकतात. नवीन टॅक्स रिजीममध्ये या तरतुदी उपलब्ध नसल्यामुळे, व्यक्तींनी टॅक्स फाइलिंग सीझनमध्ये अंतिम निर्णय घेण्यापूर्वी दोन्ही सिस्टीम अंतर्गत त्यांच्या एकूण टॅक्स लायबिलिटीची (Total Tax Liability) काळजीपूर्वक तुलना करावी.