जर तुमचा पगार दरमहा ₹1 लाख असेल, तर बँक सहसा तुमच्या EMI ची मर्यादा ₹50,000 पर्यंत ठेवते. यामुळे तुम्हाला साधारणपणे ₹50 लाख ते ₹60 लाखांपर्यंत होम लोन मिळू शकतं. मात्र, हे व्याजदर आणि लोनची मुदत यावर अवलंबून असेल. अर्ज करण्यापूर्वी, तुमचं इतर कर्ज, क्रेडिट स्कोअर आणि वाढत्या व्याजदरांचा तुमच्या EMI वर काय परिणाम होऊ शकतो, याचा विचार करणं गरजेचं आहे.
50% EMI चा नियम काय आहे?
जेव्हा तुम्ही होम लोनसाठी बँकेकडे जाता, तेव्हा ते फक्त तुमच्या पगाराकडे पाहत नाहीत. ते तुमच्या Fixed-Obligation-to-Income Ratio (FOIR) नुसार तुमची पात्रता ठरवतात. सोप्या भाषेत सांगायचं झाल्यास, तुमच्या महिन्याच्या उत्पन्नातील किती टक्के रक्कम तुमच्या चालू कर्जांच्या हप्त्यांसाठी (EMI) वापरली जाते, हे FOIR दर्शवतं. भारतातील बहुतेक बँका प्राधान्य देतात की, तुमच्या सर्व EMI (नवीन होम लोनसह) तुमच्या निव्वळ मासिक उत्पन्नाच्या 50% पेक्षा जास्त नसावेत.
म्हणजे, दरमहा ₹1 लाख कमावणाऱ्या व्यक्तीसाठी, बँकेकडून एकूण मासिक कर्जाची परतफेड ₹50,000 च्या मर्यादेत ठेवली जाईल. जर तुमच्याकडे कार लोन किंवा पर्सनल लोनसारखे इतर सक्रिय कर्ज चालू असतील, तर होम लोनसाठी तुमची पात्रता कमी होते, कारण त्या कर्जांचे हप्ते तुमच्या ₹50,000 च्या बजेटमधून वजा केले जातील.
कर्जाचं गणित कसं काम करतं?
सध्याचे 8% ते 9% व्याजदर लक्षात घेता, ₹50,000 EMI बजेट असलेले कर्जदार साधारणपणे ₹50 लाख ते ₹60 लाखांपर्यंत लोन घेऊ शकतात. उदाहरणार्थ, 9% व्याजदराने 30 वर्षांसाठी घेतलेल्या ₹50 लाखांच्या लोनचा EMI अंदाजे ₹40,231 येतो. त्याच अटींवर लोनची रक्कम ₹60 लाख झाल्यास, EMI सुमारे ₹48,277 पर्यंत जातो.
या आकडेवारीवरून स्पष्ट होतं की, ₹50 लाख ते ₹60 लाखांपर्यंतचं लोन घेणं शक्य आहे, पण इतर कर्जांसाठी फार कमी वाव राहतो. तुमची प्रत्यक्ष पात्रता ही बँकेने देऊ केलेला व्याजदर आणि तुम्ही निवडलेली कर्जाची मुदत यावर अवलंबून असेल. जास्त मुदत निवडल्यास मासिक EMI कमी होतो, पण कर्जाच्या संपूर्ण कालावधीत तुम्हाला जास्त व्याज भरावा लागतो.
इतर कर्जं का महत्त्वाची आहेत?
तुमच्या इतर आर्थिक जबाबदाऱ्या बँकेला तुम्ही किती कर्ज देऊ शकता, हे ठरवण्यात मोठी भूमिका बजावतात. जर तुमच्यावर क्रेडिट कार्डाची थकबाकी किंवा इतर EMI असतील, तर ते तुमच्या 50% EMI च्या बजेटमध्ये गणले जातील. समजा, तुम्ही कार लोनसाठी दरमहा ₹10,000 भरत असाल, तर होम लोन EMI साठी तुमचे बजेट ₹40,000 पर्यंत कमी होते. याचा थेट परिणाम म्हणजे तुम्ही कमी रकमेच्या होम लोनसाठी पात्र ठरू शकता.
विचारात घेण्यासारखे धोके
कर्जदारांनी फक्त सुरुवातीच्या पगाराच्या गणनेपलीकडे अनेक धोक्यांबद्दल जागरूक असणे आवश्यक आहे. भारतातील बहुतेक होम लोन्स फ्लोटिंग व्याजदरांवर (Floating Interest Rates) आधारित असतात. याचा अर्थ, बाजारातील व्याजदर वाढल्यास, तुमचा EMI किंवा कर्जाची मुदत वाढू शकते. त्यामुळे, व्याजदर वाढल्यास येणारा अतिरिक्त भार सहन करण्यासाठी तुमच्या बजेटमध्ये पुरेशी तरतूद आहे की नाही, याची खात्री करा.
याव्यतिरिक्त, तुमचा क्रेडिट स्कोअर (CIBIL Score) देखील महत्त्वाची भूमिका बजावतो. कमी क्रेडिट स्कोअरमुळे बँका तुम्हाला जास्त व्याजदर देऊ शकतात, ज्यामुळे तुमच्या कर्जाची पात्रता अप्रत्यक्षपणे कमी होते, कारण समान कर्जाच्या रकमेसाठी तुमचा EMI जास्त असेल.
अर्ज करण्यापूर्वी काय तपासावे?
तुमचे होम लोन अंतिम करण्यापूर्वी, या गोष्टींवर लक्ष केंद्रित करा. सर्वप्रथम, तुमचा क्रेडिट रिपोर्ट तपासा आणि त्यात काही चुका नाहीत ना, याची खात्री करा, ज्यामुळे तुमचा स्कोअर कमी होऊ शकतो. दुसरे, लहान आणि जास्त व्याजदराची वैयक्तिक कर्जं फेडण्याचा प्रयत्न करा, जेणेकरून तुमची EMI देण्याची क्षमता वाढेल. शेवटी, बँका किंवा वित्तीय संस्थांनी दिलेले ऑनलाइन पात्रता कॅल्क्युलेटर वापरा, जेणेकरून तुम्हाला तुमच्या विशिष्ट वय, उत्पन्न आणि चालू कर्जांवर आधारित वास्तववादी अंदाज मिळेल.