सण-उत्सवाच्या काळात सोन्याची मागणी वाढते, पण केवळ भावनेच्या भरात खरेदी करणे महागात पडू शकते. जानेवारीच्या उच्चांकावरून सोन्याचे भाव **२२%** नी खाली आले आहेत, त्यामुळे पोर्टफोलिओमध्ये सोन्याचे प्रमाण **५% ते १५%** मर्यादित ठेवून डिजिटल पर्यायांचा विचार करणे फायदेशीर ठरेल.
भारतात सणासुदीच्या काळात सोन्याची खरेदी करणे ही एक परंपरा आहे, परंतु आर्थिक नियोजक याकडे गुंतवणुकीचा एक भाग म्हणून पाहण्याचा सल्ला देतात. नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत, सोन्याचे भाव जानेवारीतील ₹१,७६,३०६ (१० ग्रॅम) या विक्रमी उच्चांकावरून २२% नी घसरून ₹१,३७,६२६ च्या आसपास व्यवहार करत आहेत. अशा वेळी पोर्टफोलिओचे पुनरावलोकन करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
सोन्याचे प्रमाण किती असावे?
तज्ज्ञांच्या मते, सोन्याचा वापर हा पोर्टफोलिओमध्ये महागाईविरुद्ध संरक्षण (Hedge) म्हणून असावा, तो मुख्य गुंतवणूक नसावा. एकूण गुंतवणुकीपैकी फक्त ५% ते १५% हिस्सा सोन्यात असावा. यापेक्षा जास्त गुंतवणूक केल्यास पोर्टफोलिओचा समतोल बिघडू शकतो आणि इक्विटीसारख्या इतर मालमत्ता वर्गांच्या तुलनेत वाढ मर्यादित राहू शकते.
प्रत्यक्ष सोन्याचे (Physical Gold) छुपे खर्च
दागिने किंवा सोन्याची नाणी खरेदी करताना ६% ते २५% पर्यंत 'मेकिंग चार्जेस' लागतात, ज्यामुळे तुमच्या गुंतवणुकीवर मिळणारा प्रत्यक्ष परतावा कमी होतो. त्याऐवजी, गोल्ड एक्सचेंज ट्रेडेड फंड्स (ETFs) किंवा गोल्ड म्युच्युअल फंड्समध्ये गुंतवणूक करणे अधिक कार्यक्षम ठरते, कारण यात मेकिंग चार्जेस नसतात आणि लिक्विडिटी जास्त असते. लक्षात ठेवा, सार्वभौम सुवर्ण रोखे (SGBs) नवीन इश्यूसाठी उपलब्ध नाहीत, त्यामुळे ते केवळ दुय्यम बाजारातच उपलब्ध आहेत.
इतर गुंतवणुकीचे पर्याय
जर तुम्हाला सोन्याव्यतिरिक्त स्थिर उत्पन्नाचे पर्याय शोधायचे असतील, तर रियल इस्टेट इन्व्हेस्टमेंट ट्रस्ट्स (REITs) आणि इन्फ्रास्ट्रक्चर इन्व्हेस्टमेंट ट्रस्ट्स (InvITs) हे उत्तम पर्याय ठरू शकतात. येत्या ८ नोव्हेंबर २०२६ रोजी होणाऱ्या 'मुहूर्त ट्रेडिंग' दरम्यान गुंतवणूकदारांनी केवळ सांस्कृतिक परंपरेचा विचार न करता आपल्या दीर्घकालीन उद्दिष्टांवर लक्ष केंद्रित करणे गरजेचे आहे.