करदात्यांसाठी महत्त्वाची अपडेट! १ एप्रिल २०२६ पासून Form 26AS आता 'Form 168' म्हणून ओळखला जाणार आहे. तुमच्या उत्पन्नाच्या आकडेवारीत तफावत आढळल्यास काय करावे आणि ITAT चा महत्त्वाचा निकाल काय सांगतो, ते जाणून घ्या.
करदात्यांनी हे लक्षात घेणे गरजेचे आहे की, Income Tax Act, 2025 अंतर्गत १ एप्रिल २०२६ पासून 'Form 26AS' चे नामकरण करून तो आता 'Form 168' करण्यात आला आहे. कागदपत्राचे नाव बदलले असले तरी, त्याचे मूळ काम तेच आहे. यात तुमचे TDS, TCS आणि भरलेला ॲडव्हान्स टॅक्स यांचा एकत्रित तपशील असतो.
तफावत का निर्माण होते?
अनेकदा Form 168 मध्ये दिसणारे उत्पन्न आणि प्रत्यक्ष मिळालेले उत्पन्न यात फरक असतो. टॅक्स डिडक्टरने चुकीचा पॅन (PAN) नंबर टाकणे, TDS रिटर्न उशिरा भरले जाणे किंवा चुकीच्या आर्थिक वर्षात ट्रान्झॅक्शन दाखवणे यामुळे हा गोंधळ होतो. अशा प्रकारच्या तांत्रिक चुकांमुळे आयकर विभागाकडून कलम 143(1) किंवा 139(9) अंतर्गत नोटिसा येऊ शकतात, ज्यामुळे तुमचा टॅक्स रिफंड अडकू शकतो.
कायदेशीर निकाल काय सांगतो?
Income Tax Appellate Tribunal (ITAT) ने दिलेल्या एका महत्त्वाच्या निकालानुसार, आयकर विभाग केवळ Form 168 मधील आकडेवारीला अंतिम पुरावा मानू शकत नाही. जर करदात्याने योग्य पुरावे सादर केले, तर विभाग त्यांना दुर्लक्षित करू शकत नाही. बँक स्टेटमेंट, इनव्हॉइस आणि कायदेशीर करारांच्या आधारे करदाता आपले उत्पन्न सिद्ध करू शकतो. हा निकाल करदात्यांना मोठा दिलासा देणारा आहे.
समस्या कशी सोडवाल?
१. सर्वप्रथम Form 168 मधील माहिती तुमच्या Annual Information Statement (AIS) सोबत टॅली करा.
२. जर तफावत आढळली, तर ज्याने टॅक्स कापला आहे (Deductor) त्यांच्याशी संपर्क साधा आणि त्यांना TRACES पोर्टलद्वारे सुधारित TDS स्टेटमेंट भरण्यास सांगा.
३. जर डिडक्टरकडून प्रतिसाद मिळत नसेल, तर तुम्ही थेट इन्कम टॅक्सच्या ई-फायलिंग पोर्टलवर तक्रार (Grievance) नोंदवू शकता.
ही प्रक्रिया करताना सर्व पत्रव्यवहार आणि आर्थिक कागदपत्रे जपून ठेवा. या चुकांकडे दुर्लक्ष केल्यास दंड किंवा अतिरिक्त टॅक्सची मागणी होऊ शकते, त्यामुळे नियमितपणे तुमचे AIS आणि Form 168 तपासत राहणेच हिताचे आहे.