फॉर्म १६ आला नाही? तरीही भरा इन्कम टॅक्स रिटर्न, हे आहेत पर्याय!

तुम्ही सॅलरी क्लास (Salaried Class) असाल आणि फॉर्म १६ (Form 16) अजून आला नसेल, तरी काळजी करू नका! इन्कम टॅक्स रिटर्न (ITR) भरण्यासाठी फॉर्म १६ अनिवार्य नाही. तुम्ही सॅलरी स्लिप्स, एन्युअल इन्फॉर्मेशन स्टेटमेंट (AIS), फॉर्म २६AS, बँक स्टेटमेंट आणि गुंतवणुकीचे पुरावे वापरूनही तुमचं उत्पन्न अचूकपणे घोषित करू शकता आणि डिडक्शन्सचा (Deductions) दावा करू शकता. इन्कम टॅक्स डिपार्टमेंटचं ई-फायलिंग पोर्टल (e-filing portal) हे सबमिशनसाठी उपलब्ध आहे.

फॉर्म १६ शिवाय इन्कम टॅक्स रिटर्न कसा भरावा?

अनेक सॅलरीड व्यक्ती इन्कम टॅक्स रिटर्न (ITR) भरण्यासाठी त्यांच्या पगाराच्या प्रमाणपत्रावर, म्हणजेच फॉर्म १६ वर अवलंबून असतात. पण, जर तुमच्या कंपनीकडून हा महत्त्वाचा दस्तऐवज मिळायला उशीर झाला, तर याचा अर्थ असा नाही की तुम्ही रिटर्न भरू शकत नाही. करदात्यांकडे वेळेवर आणि अचूक ITR सबमिट करण्यासाठी अनेक पर्यायी कागदपत्रे उपलब्ध आहेत.

पर्यायी कागदपत्रांची यादी

फॉर्म १६ हे पगार, टीडीएस (TDS) आणि इतर संबंधित कर माहिती देणारे एक प्रमाणपत्र आहे. याच्या अनुपस्थितीमुळे रिटर्न भरण्यापासून तुम्हाला रोखता येत नाही. तुम्ही इतर आर्थिक नोंदींमधून आवश्यक डेटा संकलित करू शकता. सॅलरी स्लिप्स (Salary Slips) तुम्हाला कमाई आणि कपातीचा महिन्यानुसार तपशील देतात. टॅक्स पोर्टलवर उपलब्ध असलेले एन्युअल इन्फॉर्मेशन स्टेटमेंट (AIS) पगार, टीडीएस, व्याज आणि लाभांश यांसारख्या विविध आर्थिक व्यवहारांचे एकत्रित दृश्य देते. विशेषतः, फॉर्म २६AS तुमच्या कंपनीने कापलेला टीडीएस आणि भरलेला कर यांचा मेळ घालतो, ज्यामुळे जमा केलेल्या कराची पडताळणी करता येते. बचत आणि मुदत ठेवींवरील व्याज उत्पन्न ओळखण्यासाठी बँक स्टेटमेंट (Bank Statements) आवश्यक आहेत. बँकेकडून मिळणारी व्याज प्रमाणपत्रे देखील उपयुक्त ठरतात. जुन्या कर प्रणालीअंतर्गत (Old Tax Regime) डिडक्शन्सचा दावा करणाऱ्यांसाठी, पीपीएफ (PPF), ईएलएसएस (ELSS), जीवन आणि आरोग्य विमा हप्ते, तसेच गृहकर्जाचे व्याज प्रमाणपत्र यांसारख्या गुंतवणुकीचे पुरावे महत्त्वाचे आहेत. शेअर्स, म्युच्युअल फंड किंवा मालमत्ता खरेदी-विक्री केली असल्यास, ब्रोकर्स किंवा म्युच्युअल फंड प्लॅटफॉर्मकडून मिळालेली कॅपिटल गेन्स स्टेटमेंट (Capital Gains Statements) आवश्यक आहेत.