जर तुम्ही अमेरिकन किंवा इतर परदेशी कंपन्यांचे शेअर्स खरेदी केले असतील, तर सावधान! भारतीय शेअर बाजाराप्रमाणे येथे **₹1.25 लाखांची** LTCG टॅक्स सूट मिळत नाही. परदेशी शेअर्सवर पहिल्या रुपयापासून **12.5%** टॅक्स भरावा लागेल.
कर सवलतीचा फरक
भारतीय शेअर बाजारात गुंतवणूक करणाऱ्यांना दीर्घकालीन भांडवली नफ्यावर (LTCG) ₹1.25 लाखांपर्यंत कर सवलत मिळते, परंतु ही सवलत परदेशी शेअर्ससाठी लागू नाही. याचे मुख्य कारण म्हणजे Securities Transaction Tax (STT). भारतीय शेअर बाजारात STT भरला जातो, त्यामुळे ही सूट मिळते. मात्र, परदेशी शेअर्सवर हा टॅक्स आकारला जात नसल्याने ते या सवलतीच्या कक्षेत येत नाहीत.
टॅक्सचे गणित
जेव्हा तुम्ही परदेशी शेअर्स 24 महिन्यांपेक्षा जास्त काळ ठेवता, तेव्हा मिळणाऱ्या नफ्यावर थेट 12.5% कर आकारला जातो. विशेष म्हणजे, यात कोणतीही सुरुवातीची सूट (Exemption Limit) मिळत नाही. जर तुम्हाला ₹1 लाख नफा झाला, तरी त्यावर पूर्ण टॅक्स भरावा लागेल. जर हे शेअर्स 24 महिन्यांच्या आत विकले (Short-term), तर तो नफा तुमच्या इन्कम टॅक्स स्लॅबनुसार मोजला जाईल, ज्यामुळे हाय-नेटवर्थ गुंतवणूकदारांवर मोठा भार पडू शकतो.
अनुपालन (Compliance) आणि धोके
परदेशी गुंतवणूक करताना केवळ टॅक्सचाच विचार करून चालत नाही, तर प्रशासकीय बाबींकडेही लक्ष देणे गरजेचे आहे:
- चलन रूपांतरण: खरेदी आणि विक्रीच्या वेळी परकीय चलनाचा दर अचूक मोजणे आवश्यक असते.
- Schedule FA: परदेशी मालमत्ता आणि उत्पन्न हे इन्कम टॅक्स रिटर्नमध्ये Schedule FA अंतर्गत जाहीर करणे अनिवार्य आहे.
- Foreign Tax Credit (FTC): जर तुम्ही परदेशातही टॅक्स भरला असेल, तर भारतात त्याचे क्रेडिट मिळवण्यासाठी 'Double Taxation Avoidance Agreement' अंतर्गत प्रक्रिया करावी लागते.
गुंतवणूकदारांनी आपले ब्रोक्रेज स्टेटमेंट, ट्रेड कन्फर्मेशन आणि करन्सी कन्व्हर्जनचे रेकॉर्ड्स अत्यंत सावधपणे जपून ठेवणे गरजेचे आहे, अन्यथा प्राप्तिकर विभागाच्या चौकशीचा सामना करावा लागू शकतो.