RBI ने १ जुलै २०२६ पासून क्रेडिट रिपोर्टिंगसाठी आठवड्यातून एकदा अपडेट करण्याचा नवा नियम लागू केला आहे. आता तुमचा क्रेडिट स्कोअर महिन्यातून चार वेळा अपडेट होणार असल्याने, चुकांमधून होणारे नुकसान टाळण्यासाठी सावधगिरी बाळगणे गरजेचे आहे. जर तुमची तक्रार ३० दिवसांत सुटली नाही, तर तुम्हाला दररोज **₹१००** नुकसान भरपाई मिळू शकते.
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) क्रेडिट रिपोर्टिंगच्या पद्धतीत मोठा बदल केला असून, आता लेंडर्सना दर महिन्याच्या ९, १६, २३ आणि शेवटच्या दिवशी डेटा रिपोर्ट करावा लागणार आहे. याचा अर्थ तुमचा क्रेडिट स्कोअर आता स्थिर नसून तो अधिक वेगाने बदलणारा असेल. यामुळे कर्जासाठी अर्ज करणाऱ्या व्यक्तींना आपल्या क्रेडिट फाईलवर सतत लक्ष ठेवणे बंधनकारक झाले आहे.
३० दिवसांचा महत्त्वाचा कालावधी (Resolution Window)
चुका सुधारण्यासाठी RBI ने आता एक कडक कालमर्यादा निश्चित केली आहे. जर तुमच्या क्रेडिट रिपोर्टमध्ये काही त्रुटी आढळली, तर तुम्ही CIBIL, Experian, Equifax किंवा CRIF High Mark यांसारख्या ब्युरोकडे ऑनलाइन तक्रार नोंदवू शकता. नवीन नियमांनुसार, लेंडरला २१ दिवस आणि क्रेडिट ब्युरोला ९ दिवस असे एकूण ३० दिवस तक्रार निवारणासाठी मिळतात.
सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे, जर ३० दिवसांच्या आत तुमची तक्रार सुटली नाही, तर तुम्हाला उशिरासाठी दर दिवसाला ₹१०० नुकसान भरपाई मिळवण्याचा कायदेशीर अधिकार आहे. हे क्लॅम करण्यासाठी तुमच्याकडे सर्व संवादांचे रेकॉर्ड आणि सबमिशनच्या तारखा असणे आवश्यक आहे.
सावधगिरी कशी बाळगावी?
आजच्या या बदलत्या युगात, शेवटच्या क्षणी क्रेडिट रिपोर्ट तपासणे महागात पडू शकते. अनेकदा एकाच वेळी अनेक बँकांकडे कर्ज चौकशी केल्याने (Hard Inquiries) तुमचा स्कोअर कमी होऊ शकतो. त्यामुळे दर तिमाहीला तुमचा रिपोर्ट तपासा आणि बंद केलेल्या कर्जाची माहिती 'Active' दिसत नाही ना, याची खात्री करा. आपल्या पेमेंट्सचे पुरावे आणि क्लोजर लेटर्स जपून ठेवल्यास चुकीच्या माहितीमुळे होणारे रिजेक्शन टाळणे सोपे होईल.