सणासुदीच्या काळात 'No-Cost EMI' आणि 'BNPL' स्कीम्सचा मोह अनेकांना पडतो. पण, या स्किम्समध्ये अनेकदा प्रोसेसिंग फी आणि कॅश डिस्काउंट गमावल्यामुळे वस्तूची मूळ किंमत वाढते. केवळ हप्त्यांकडे न पाहता, एकूण देय रकमेचा (Total Cost) विचार करणे गरजेचे आहे.
सणासुदीच्या काळात रिटेलर्स 'No-Cost EMI' आणि 'Buy Now, Pay Later' (BNPL) सारख्या ऑफर्सचा मोठा भडीमार करतात. तात्काळ खरेदीची सोय म्हणून हे पर्याय आकर्षक वाटत असले, तरी यामागे शुल्काचे मोठे जाळे असते जे तुमच्या खिशाला कात्री लावते.\n\n### No-Cost EMI चा खोटा देखावा\nजेव्हा एखादा दुकानदार 'No-Cost EMI' ऑफर करतो, तेव्हा प्रत्यक्षात व्याजाचा खर्च हा त्या वस्तूवर मिळणारा कॅश डिस्काउंट काढून भरून काढला जातो. जर एखाद्या उत्पादनावर रोख खरेदीवर ५% सूट मिळत असेल, तर EMI निवडल्यास ती सूट रद्द केली जाते. म्हणजेच, तुम्ही व्याजाच्या रूपात प्रत्यक्षात तो डिस्काउंट गमावत असता. त्यामुळे खरेदी करण्यापूर्वी एकूण किती रक्कम मोजावी लागेल, याची तुलना करणे केव्हाही चांगले.\n\n### प्रोसेसिंग फी आणि टॅक्सचा मार\nव्याजाव्यतिरिक्त, बहुतांश बँका आणि NBFCs ईएमआयमध्ये कन्वर्जन करण्यासाठी प्रोसेसिंग फी आकारतात. यावर १८% GST देखील लावला जातो. जरी व्याजाचा दर शून्य (Zero) असला, तरी या प्रोसेसिंग चार्जेस आणि टॅक्समुळे उत्पादनाची अंतिम किंमत मूळ किमतीपेक्षा वाढते.\n\n### BNPL आणि क्रेडिट स्कोरवर परिणाम\nBNPL सेवा ही एक शॉर्ट-टर्म डिजिटल कर्ज आहे. जर तुम्ही वेळेवर पेमेंट केले नाही, तर दंड मोठा असतो. तसेच, सणासुदीच्या काळात अनेक प्लॅटफॉर्मवर क्रेडिट लिंक्स घेतल्यास तुमच्या 'CIBIL' स्कोरवर त्याचा नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. यामुळे भविष्यात घर किंवा कार लोन मिळवताना अडचणी येऊ शकतात.\n\n### आर्थिक शिस्त कशी राखावी?\nविविध उत्पादनांवर घेतलेले छोटे-छोटे ईएमआय महिन्याच्या बजेटवर मोठा ताण आणू शकतात. खरेदी करताना केवळ हप्त्यांकडे (Monthly Installment) न पाहता, त्यातील सर्व चार्जेस मिळून होणारी एकूण रक्कम तपासा. स्वतःचे आर्थिक नुकसान टाळण्यासाठी हीच सर्वोत्तम रणनीती आहे.