कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेने (EPFO) भविष्य निर्वाह निधी (PF) योजनेअंतर्गत आगाऊ पैसे काढण्यासाठी नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत. या नियमांनुसार, सदस्य वैद्यकीय, शिक्षण, विवाह आणि गृहपयोगी गरजांसाठी किती वेळा पैसे काढू शकतात यावर स्पष्ट मर्यादा घालण्यात आल्या आहेत.
EPFO चे नवीन नियम लागू
कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेने (EPFO) सेवानिवृत्ती खात्यातून (Retirement Savings) पैसे काढण्यासाठी नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे जाहीर केली आहेत. या नियमांमुळे आता 60 वर्षांचे होण्यापूर्वी निवृत्तीवेतनधारकांना पीएफ खात्यातून पैसे काढणे सोपे होणार आहे. कोड ऑन सोशल सिक्युरिटी 2020 आणि EPF योजना 2026 नुसार या प्रक्रियेला SOP (Standard Operating Procedure) चे स्वरूप देण्यात आले आहे. यामुळे क्लेमची प्रक्रिया सुलभ होईल आणि निवृत्तीचे उद्दिष्टही सुरक्षित राहील.
बचत खात्यातून पैसे काढण्यावर नवीन मर्यादा
भारतातील अनेक कर्मचाऱ्यांसाठी पीएफ (EPF) ही एक महत्त्वाची दीर्घकालीन आर्थिक सुरक्षा आहे. नवीन नियमांनुसार, सदस्य या बचतीतून किती वेळा पैसे काढू शकतात यावर मर्यादा घालण्यात आल्या आहेत.
- शिक्षण: मुलांचे उच्च शिक्षण किंवा स्वतःच्या शिक्षणासाठी पीएफ खात्यातून पैसे काढण्याची मर्यादा संपूर्ण सदस्यत्वाच्या कालावधीत 10 वेळा असेल.
- विवाह: कर्मचारी किंवा त्याच्या कुटुंबातील सदस्यांच्या विवाहासाठी पीएफमधून पैसे काढण्याची मर्यादा करिअरमध्ये एकूण 5 वेळा असेल.
- गृहपयोगी गरजा: घर खरेदी, घर बांधणी, भूखंड खरेदी किंवा घराची दुरुस्ती आणि गृहकर्ज फेडण्यासाठी पीएफमधून पैसे काढण्याची मर्यादा संपूर्ण सदस्यत्वाच्या कालावधीत जास्तीत जास्त 5 वेळा असेल. या मर्यादा व्यक्तीच्या गरजा आणि निवृत्तीनंतरच्या गरजा यांचा समतोल साधण्यासाठी तयार करण्यात आल्या आहेत.
वैद्यकीय आणि आपत्कालीन गरजांसाठी लवचिकता
आरोग्याच्या आपत्कालीन गरजा लक्षात घेऊन EPFO ने वैद्यकीय खर्चासाठी अधिक लवचिक धोरण ठेवले आहे. स्वतःच्या किंवा कुटुंबातील सदस्यांच्या उपचारांसाठी पीएफमधून पैसे काढण्याची कोणतीही विशिष्ट वारंवारता मर्यादा (Frequency Limit) नाही. यामुळे अनपेक्षित आरोग्य खर्चाला तोंड देण्यासाठी कुटुंबांना मोठा आधार मिळेल.
इतर आपत्कालीन परिस्थितींसाठी, केंद्रीय ट्रस्टी बोर्डाने (Central Board of Trustees) परिभाषित केलेल्या गरजेनुसार, सदस्य एका आर्थिक वर्षात जास्तीत जास्त 2 वेळा पैसे काढू शकतील. तसेच, ज्या सदस्यांनी किमान 12 महिने सेवा पूर्ण केली आहे, ते त्यांच्या एकूण जमा रकमेपैकी (कर्मचारी आणि नियोक्ता योगदान तसेच व्याज) 75% पर्यंत रक्कम काढू शकतील.
या बदलांमुळे पीएफचा वापर केवळ अत्यावश्यक गरजांसाठी करावा यावर अधिक भर देण्यात आला आहे. प्रत्येक वेळी पैसे काढल्याने चक्रवाढ व्याजाच्या (Compounding) वाढीवर परिणाम होतो. त्यामुळे, पीएफ खातेधारक किंवा गुंतवणूकदारांनी पीएफ खात्यातून पैसे काढण्यापूर्वी, अधिकृत EPFO पोर्टलवर (Official EPFO Portal) जाऊन पात्रता आणि आवश्यक कागदपत्रांची (Documentation) पडताळणी करावी. निकष पूर्ण न केल्यास विनंती नाकारली जाऊ शकते.