Employees' Pension Scheme (EPS) अंतर्गत दरमहा पेन्शन मिळवण्यासाठी किमान १० वर्षांची सेवा पूर्ण करणे अनिवार्य आहे. नोकरी बदलल्यानंतरही UAN द्वारे ही सेवा सलग राहते, त्यामुळे रेकॉर्ड्स अचूक ठेवणे गरजेचे आहे.
अनेक पगारदार कर्मचाऱ्यांसाठी निवृत्तीचे नियोजन म्हणजे केवळ Employees' Provident Fund (EPF) मधील रक्कम असते. मात्र, Employees' Pension Scheme (EPS) हा निवृत्तीच्या सुरक्षिततेचा एक वेगळा आणि महत्त्वाचा आधारस्तंभ आहे. वयाच्या ५८ व्या वर्षी दरमहा पेन्शन मिळवण्यासाठी कर्मचाऱ्याने EPS अंतर्गत किमान १० वर्षांची सेवा पूर्ण करणे आवश्यक आहे, हा यातील सर्वात महत्त्वाचा नियम आहे.
नोकरी बदलल्यास काय होते?
नोकरी बदलली की पेन्शनचे १० वर्षे पुन्हा नव्याने सुरू होतात का? अशी भीती अनेक कर्मचाऱ्यांना वाटते. परंतु, Universal Account Number (UAN) मुळे ही समस्या दूर झाली आहे. तुम्ही जुन्या कंपनीचा पीएफ अकाउंट नवीन कंपनीशी लिंक केल्यास, तुमच्या एकूण नोकरीचा कालावधी हा सलग धरला जातो. ही १० वर्षांची अट एकाच कंपनीसाठी नाही, तर संपूर्ण करिअरमधील सर्व सेवा काळाची बेरीज असते.
करिअरमधील ब्रेक आणि स्कीम सर्टिफिकेट
प्रत्येकाची नोकरी सलग असेलच असे नाही. उच्च शिक्षण किंवा वैयक्तिक कारणांमुळे काही काळ कामातून ब्रेक घेतल्यास १० वर्षांचा कालावधी पूर्ण होण्यापूर्वीच नोकरी सोडणाऱ्या कर्मचाऱ्यांनी 'Scheme Certificate' मिळवणे आवश्यक आहे. हे सर्टिफिकेट तुम्ही भरलेल्या पेन्शन योगदानाची नोंद ठेवते. भविष्यात पुन्हा नोकरी सुरू केल्यास, हे सर्टिफिकेट तुम्हाला पेन्शनच्या प्रवासात तिथूनच पुढे जाण्यास मदत करते.
EPF आणि EPS मधील फरक
EPF ही एक एकरकमी जमा झालेली रक्कम आहे जी विशिष्ट अटींवर काढता येते, तर EPS हे आयुष्यभर मिळणाऱ्या मासिक पेन्शनसाठी असते. पेन्शनची रक्कम ही तुमच्या एकूण सेवा काळावर आणि सरासरी पगारावर अवलंबून असते. हे लक्षात घेणे गरजेचे आहे की १० वर्षांची अट ही केवळ पेन्शनसाठी पात्र ठरण्याचा 'एन्ट्री तिकीट' आहे, ती अंतिम पेन्शन रकमेची हमी नाही.
रेकॉर्ड्समधील त्रुटी टाळा
पेन्शन मिळण्यातील सर्वात मोठा अडथळा म्हणजे चुकीची माहिती. जर नियोक्त्याने नोकरीत रुजू झाल्याची किंवा सोडल्याची तारीख चुकीची नोंदवली, तर पेन्शन प्रक्रियेत अडचणी येऊ शकतात. यामुळेच, अधूनमधून EPFO च्या अधिकृत पोर्टलवर जाऊन तुमच्या सर्व्हिस हिस्ट्रीचे ऑडिट करणे गरजेचे आहे. काही त्रुटी आढळल्यास, त्या त्वरित कंपनीच्या HR विभागाशी किंवा संबंधित EPFO कार्यालयाशी संपर्क साधून दुरुस्त करून घ्या.