कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी (EPF) मधून ५ वर्षांच्या आत पैसे काढल्यास त्यावर आयकर लागतो. तुमच्या वार्षिक माहिती विवरणपत्र (AIS) मध्ये तफावत आढळल्यास कर विभागाकडून नोटीस येऊ शकते, त्यामुळे ITR फाईल करताना योग्य माहिती देणे गरजेचे आहे.
कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी (EPF) मधून पैसे काढणे हा एक मोठा आर्थिक निर्णय असतो. पण, जर तुम्ही सेवेत रुजू झाल्यापासून ५ वर्षांच्या आत पैसे काढले, तर आयकर विभाग त्या पैशांवर वेगळ्या पद्धतीने कर आकारतो. अनेक लोकांना वाटतं की EPF मधील पैसे करमुक्त असतात, पण लवकर पैसे काढल्यास काही विशिष्ट कराचे नियम लागू होतात, ज्यांची माहिती तुम्हाला आयकर रिटर्न (ITR) भरताना अचूकपणे द्यावी लागते.
लवकर पैसे काढल्यावर कर कसा लागतो?
EPF खात्यातील कोणत्या भागातून तुम्ही पैसे काढत आहात, यावर कराचे स्वरूप अवलंबून असते. तुमच्या एम्प्लॉयरने (Employer) जमा केलेले योगदान आणि त्यावर मिळालेले व्याज हे 'पगार उत्पन्न' (Salary Income) मानले जाते. त्यामुळे, तुमच्या आयकर स्लॅबनुसार (Income Tax Slab) त्यावर कर लागतो.
तसेच, तुम्ही स्वतः जमा केलेल्या रकमेवर मिळालेले व्याज 'इतर स्त्रोतांकडून उत्पन्न' (Income from Other Sources) म्हणून गणले जाते आणि त्यावरही तुमच्या स्लॅबनुसार कर लागू होतो. एक महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, जर तुम्ही स्वतःच्या योगदानावर कलम 80C अंतर्गत पूर्वी कर सवलत (Tax Deduction) घेतली असेल, तर पैसे काढण्याच्या वर्षी ती सवलत रद्द होऊ शकते, ज्यामुळे त्या आर्थिक वर्षातील तुमचे एकूण करदायित्व वाढू शकते.
डेटा जुळणे का महत्त्वाचे?
पैसे काढताना 'स्रोत कर कपात' (TDS) झाली असली तरी, तुमची जबाबदारी तिथेच संपत नाही. कर विभाग तुमच्या वार्षिक माहिती विवरणपत्र (AIS) आणि फॉर्म 26AS च्या मदतीने आर्थिक व्यवहारांचा मागोवा घेतो. जर तुम्ही ITR मध्ये दिलेली आकडेवारी कर अधिकाऱ्यांकडे उपलब्ध असलेल्या डेटाशी जुळत नसेल, तर तुम्हाला स्पष्टीकरण मागवणारी किंवा अधिक पुरावे मागणारी स्वयंचलित नोटीस येण्याची शक्यता वाढते. हा धोका कमी करण्यासाठी, करदात्यांनी त्यांचे नवीनतम EPF पासबुक डाउनलोड करावे आणि ITR अंतिम करण्यापूर्वी AIS आणि फॉर्म 26AS मधील नोंदींशी प्रत्येक आकड्याची पडताळणी करावी.
सामान्य चुका टाळण्यासाठी
करदात्यांकडून एक सामान्य चूक होते ती म्हणजे, काढलेली संपूर्ण रक्कम एकाच उत्पन्न शीर्षकाखाली दाखवणे. नियमांचे पालन करण्यासाठी, एम्प्लॉयरच्या योगदानाचा आणि त्यावर मिळालेल्या व्याजाचा जो भाग करपात्र आहे, तो 'उत्पन्न - पगार' (Income from Salary) मध्ये दाखवावा. तर, तुमच्या स्वतःच्या योगदानावर मिळालेले व्याज 'इतर स्त्रोतांकडून उत्पन्न' (Income from Other Sources) अंतर्गत दाखवावे.
ITR भरण्यास सुरुवात करण्यापूर्वी तुमचा फॉर्म 16, EPF पासबुक आणि पैसे काढल्याचा पुरावा तयार ठेवणे, चुका टाळण्याचा सर्वात प्रभावी मार्ग आहे. जर तुम्हाला नेमकी किती रक्कम करपात्र आहे याबद्दल शंका असेल, तर तुमच्या एम्प्लॉयरने दिलेल्या कर विवरणपत्राचा किंवा EPFO पोर्टलवर उपलब्ध असलेल्या माहितीचा संदर्भ घ्या, जेणेकरून तुमचा ITR अचूक आणि अधिकृत नोंदींशी सुसंगत राहील.