दुबईतून (Dubai) भारतात पैसे आणणाऱ्या NRI (Non-Resident Indian) लोकांसाठी एक महत्त्वाची बातमी आहे. तुम्ही दुबईत कमावलेले पैसे भारतात आणल्यास त्यावर कोणताही इनकम टॅक्स (Income Tax) लागणार नाही. मात्र, हे पैसे भारतात जमा झाल्यावर त्यावर मिळणारं व्याज मात्र टॅक्सच्या कक्षेत येईल.
दुबईतील बचतीवर भारतात कर लागतो का?
जेव्हा NRI (Non-Resident Indian) व्यक्ती दुबई किंवा इतर देशांतून आपली बचत भारतात आणतात, तेव्हा त्यांच्या मनात एक प्रश्न असतो की या पैशांवर भारतात कर लागेल का? याबाबत स्पष्टता आहे की, तुम्ही परदेशात कमावलेले आणि भारतात आणलेले पैसे 'कॅपिटल रिसिप्ट' (Capital Receipt) मानले जातात. याचा अर्थ, तुम्ही जे पैसे कमावले आहेत आणि ते भारतात ट्रान्सफर करत आहात, त्यावर भारतात कोणताही इनकम टॅक्स (Income Tax) लागणार नाही. ही एक प्रकारची तुमची जमा झालेली संपत्ती आहे, नवीन उत्पन्न नाही.
जमा पैशांवरील व्याजावर मात्र कर
परंतु, एक गोष्ट लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे. तुम्ही हे पैसे भारतात आणल्यानंतर जेव्हा ते तुमच्या बँकेत (Savings Account) किंवा फिक्स्ड डिपॉझिटमध्ये (Fixed Deposit) जमा करता, तेव्हा त्यावर मिळणारे व्याज हे भारतीय कायद्यानुसार करपात्र उत्पन्न (Taxable Income) मानले जाते. हे व्याज तुमच्या एकूण उत्पन्नात गणले जाईल आणि तुमच्या लागू असलेल्या इन्कम टॅक्स स्लॅबनुसार (Income Tax Slab) तुम्हाला त्यावर कर भरावा लागेल.
टॅक्स रेगिम (Tax Regime) बदलण्याचे नियम
NRI आणि भारतात राहणाऱ्या लोकांसाठी टॅक्सचे दोन पर्याय उपलब्ध आहेत: नवीन टॅक्स रेगिम (New Tax Regime) आणि जुना टॅक्स रेगिम (Old Tax Regime). जे लोक फक्त पगार, पेन्शन किंवा घरभाड्यावर अवलंबून आहेत, ते दरवर्षी 31 जुलै पर्यंत नवीन रेगिममधून जुन्या रेगिममध्ये स्विच (Switch) करू शकतात. अनेक जण याचा फायदा घेतात कारण जुन्या रेगिममध्ये होम लोनवरील व्याजावर (₹2 लाख पर्यंत) आणि सेक्शन 80C अंतर्गत गुंतवणुकीवर (₹1.5 लाख पर्यंत) सूट मिळते.
व्यावसायिक उत्पन्न असलेल्यांसाठी नियम
ज्या लोकांचे उत्पन्न व्यवसाय किंवा प्रोफेशनमधून येते, त्यांच्यासाठी हे नियम थोडे वेगळे आहेत. असे लोक आयुष्यात फक्त एकदाच नवीन टॅक्स रेगिममधून जुन्या रेगिममध्ये जाऊ शकतात. यासाठी त्यांना इन्कम टॅक्स रिटर्न (Income Tax Return) भरण्याच्या अंतिम मुदतीपूर्वी 'फॉर्म 10-IEA' भरणे आवश्यक आहे. हे न केल्यास, ते जुना रेगिम निवडू शकणार नाहीत.
ट्रेडिंग लॉसेस (Trading Losses) बाबतचे नियम
शेअर बाजारात फ्युचर्स आणि ऑप्शन्स (F&O) मध्ये ट्रेडिंग करणाऱ्यांसाठी एक महत्त्वाची सूचना आहे. यातील तोटा 'नॉन-स्पेकुलेटिव्ह बिझनेस इन्कम' (Non-speculative Business Income) मानला जातो आणि तो पगाराच्या उत्पन्नातून वजा करता येत नाही. हा तोटा 'प्रॉफिट्स अँड गेन्स फ्रॉम बिझनेस ऑर प्रोफेशन' (Profits and Gains from Business or Profession) या हेडखाली ITR-3 फॉर्म भरून दाखवावा लागतो. जर हा तोटा वेळेवर रिपोर्ट केला नाही, तर भविष्यात तो इतर व्यावसायिक नफ्यातून ऍडजस्ट (Adjust) करण्याची संधी गमवावी लागते.