क्रेडिट कार्डचे महागडे कर्ज फेडण्यासाठी अनेकजण पर्सनल लोनचा (Personal Loan) आधार घेतात. मात्र, या प्रक्रियेत छुपे चार्जेस आणि जीएसटीचा (GST) भार वाढत असल्याने, खऱ्या अर्थाने कर्ज स्वस्त होते का, याचा विचार करणे गरजेचे आहे.
क्रेडिट कार्डवर वार्षिक ३५ टक्क्यांहून अधिक व्याज आकारले जाते, ज्यामुळे ग्राहक 'किमान पेमेंट' (Minimum Amount) च्या चक्रात अडकतात. यातून बाहेर पडण्यासाठी पर्सनल लोन घेऊन कर्ज एकत्रित करणे (Debt Consolidation) हा एक लोकप्रिय पर्याय आहे. मात्र, केवळ कमी व्याजाची जाहिरात पाहून निर्णय घेऊ नका.
छुपे खर्च आणि खरी किंमत
बँका केवळ व्याजावर काम करत नाहीत. कर्ज घेताना १% ते ३% प्रोसेसिंग फी आणि त्यावर १८% GST लावला जातो. काही वेळा बँका विमा (Insurance) उत्पादनेही बंडल करतात, ज्यामुळे कर्जाचा सुरुवातीचा खर्च वाढतो. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) अनिवार्य केलेल्या 'Key Fact Statement' ची तपासणी करा. यामध्ये नमूद केलेली 'Annual Percentage Rate' (APR) ही व्याजदरापेक्षा अधिक अचूक असते, कारण त्यात सर्व छुपे चार्जेस समाविष्ट असतात.
कार्यकाळ (Tenure) आणि व्याजाचा सापळा
कर्जाचा कालावधी ५ वर्षांपर्यंत वाढवला की ईएमआय (EMI) कमी वाटतो, पण दीर्घकाळात व्याजापोटी मोठी रक्कम मोजावी लागते. त्याऐवजी ३ वर्षांचा कालावधी निवडणे फायदेशीर ठरू शकते, जरी त्यात मासिक हप्ता थोडा जास्त असेल. शक्य तितक्या लवकर कर्ज फेडण्यावर भर देणे कधीही उत्तम.
सर्वात मोठा धोका: खर्च करण्याची सवय
कर्ज फेडल्यानंतर क्रेडिट कार्डची मर्यादा (Limit) मोकळी होते. जर तुम्ही कार्ड वापरणे सुरूच ठेवले, तर तुम्ही एकाच वेळी दोन कर्जांच्या ओझ्याखाली दबले जाल. जोपर्यंत पर्सनल लोन पूर्ण फेडले जात नाही, तोपर्यंत क्रेडिट कार्डचा वापर नियंत्रित ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे.
लक्षात ठेवा:
कर्ज घेताना संपूर्ण कार्यकाळात किती रक्कम परत करणार आहात, यावर लक्ष केंद्रित करा. तसेच, भविष्यात कर्ज लवकर फेडायचे असल्यास 'Foreclosure Charges' किती आहेत, याची खात्री करा जेणेकरून तुम्हाला आर्थिक लवचिकता मिळेल.