संघर्षाचा महागाईवर परिणाम
गेल्या काही दिवसांपासून पश्चिम आशियातील तणावपूर्ण परिस्थिती विमान प्रवासासाठी खूपच महागात पडत आहे. युद्धाच्या क्षेत्रांना टाळण्यासाठी कंपन्यांना लांबचे आणि वळणाचे मार्ग निवडावे लागत आहेत. यामुळे विमानांचा प्रवासाचा वेळ आणि संचालन खर्च (Operational Costs) लक्षणीयरीत्या वाढला आहे. याचा थेट परिणाम म्हणून, मुंबई ते लंडन सारख्या मार्गांवर शेवटच्या क्षणी (last-minute) तिकीट बुक करणाऱ्या प्रवाशांना ₹2 लाखांहून अधिक मोजावे लागत आहेत. याशिवाय, तेलाच्या वाढत्या किमती (ज्या $100 प्रति बॅरलच्या पुढे जाण्याची शक्यता आहे) आणि युद्ध-जोखीम विम्याचा (War-risk insurance) वाढलेला प्रीमियम यामुळे कंपन्यांचा तिमाही खर्च जवळपास 30% पर्यंत वाढू शकतो.
लॉयल्टी पॉइंट्स: प्रवाशांसाठी आशेचा किरण
एकीकडे तिकिटांचे दर गगनाला भिडले असताना, दुसरीकडे क्रेडिट कार्डचे रिवॉर्ड पॉइंट्स (Reward Points) प्रवाशांसाठी पैशांची बचत करण्याचे मोठे साधन ठरत आहेत. एका प्रवाशाने ₹2.2 लाखांचे एअर इंडियाचे तिकीट केवळ ₹4,600 रोख देऊन मिळवले, कारण त्यांनी आपल्या क्रेडिट कार्डचे पॉइंट्स (Points) हुशारीने वापरले. इंडस्ट्रीच्या आकडेवारीनुसार, 2025 मध्ये क्रेडिट कार्डचे 32% रिवॉर्ड पॉइंट्स हे विमान तिकिटांसाठी किंवा एअरलाइन माइल्समध्ये (Airline Miles) रूपांतरित करण्यासाठी वापरले गेले. हे प्रमाण आता कॅशबॅकपेक्षा (Cashback) जास्त आहे. यातून प्रवाशांना त्यांच्या खर्चावर सरासरी 15.6% पर्यंतचा फायदा मिळत आहे. Axis Atlas, HDFC Infinia आणि American Express Platinum सारखे प्रीमियम कार्ड्स खास प्रवासासाठी डिझाइन केलेले आहेत, जे पॉइंट्स एअरलाइन लॉयल्टी प्रोग्राम्समध्ये ट्रान्सफर करण्याची सोय देतात, ज्यातून अनेक पटींनी जास्त फायदा मिळतो.
एअरलाइन्सची वाढती अवलंबित्व
एअरलाइन्ससाठीही क्रेडिट कार्ड कंपन्यांशी असलेले हे टाई-अप (Tie-ups) उत्पन्नाचा एक महत्त्वाचा स्रोत बनले आहेत. डेल्टा (Delta) सारख्या मोठ्या एअरलाइन्सना क्रेडिट कार्ड कंपन्यांकडून अब्जावधी डॉलर्स मिळतात. त्यामुळे, या लॉयल्टी प्रोग्राम्सवर त्यांची अवलंबित्व वाढत आहे.
धोके आणि पुढील वाटचाल
मात्र, या चांगल्या गोष्टींबरोबर काही धोकेही आहेत. भू-राजकीय अस्थिरतेमुळे प्रवाशांचा आत्मविश्वास कमी होऊन मागणीवर परिणाम होऊ शकतो. तसेच, एअरलाइन्स लॉयल्टी प्रोग्रामचे नियम बदलून किंवा व्हॅल्यू कमी करून प्रवाशांना झटका देऊ शकतात. इंधनाच्या वाढत्या किमती आणि लांबलेला संघर्ष यामुळे भाडेवाढ कायम राहू शकते, ज्यामुळे मागणी कमी होण्याची शक्यता आहे. अशा परिस्थितीत, मजबूत आर्थिक स्थिती असलेल्या एअरलाइन्सच टिकून राहतील.
एकूणच, सध्याची भू-राजकीय परिस्थिती आणि आर्थिक दबाव विमान प्रवास आणि फायनान्स क्षेत्राला नवी दिशा देत आहे. प्रवासी खर्च व्यवस्थापित करण्यासाठी क्रेडिट कार्ड लॉयल्टी पॉइंट्सचा वापर करत राहतील, तर एअरलाइन्ससाठी लॉयल्टी प्रोग्राम्समधून मिळणारे उत्पन्न आणि खर्च नियंत्रणात ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल.