तयार होण्यापूर्वी घर बुक करणे स्वस्त वाटत असले तरी, त्यात प्रकल्प रखडणे आणि लपलेले चार्जेस असे अनेक धोके असतात. खरेदीचा करार करण्यापूर्वी RERA नोंदणी, GST आणि एकूण खर्चाचे नियोजन करणे अत्यंत आवश्यक आहे.
भारतात अंडर-कन्स्ट्रक्शन मालमत्ता खरेदी करणे अनेकदा रेडी-टू-मूव्ह घरांपेक्षा स्वस्त वाटते, पण यात आर्थिक आणि कायदेशीर धोके जास्त असतात. तुमची गुंतवणूक सुरक्षित ठेवण्यासाठी काही महत्त्वाच्या बाबी तपासणे गरजेचे आहे.
RERA नियमावली आणि एस्क्रो अकाउंट
कोणतेही घर बुक करण्यापूर्वी त्या प्रकल्पाची RERA पोर्टलवर नोंदणी आहे का, हे तपासा. कायद्यानुसार, डेव्हलपरने गोळा केलेल्या रकमेपैकी ७०% रक्कम एस्क्रो अकाउंटमध्ये ठेवणे बंधनकारक आहे, जी केवळ बांधकामासाठी वापरली जाऊ शकते. तसेच, लेखी करार झाल्याशिवाय डेव्हलपर एकूण किमतीच्या १०% पेक्षा जास्त रक्कम घेऊ शकत नाही.
प्रत्यक्ष खर्चाचा अंदाज (Real Cost)
जाहिरातीत दिसणारी किंमत हीच अंतिम किंमत नसते. बुकिंग करण्यापूर्वी GST, पार्किंग चार्जेस, फ्लोर-राईज प्रीमियम, क्लब मेंबरशिप फी आणि मेंटेनन्स डिपॉझिट यांचा समावेश असलेली 'कॉस्ट शीट' लेखी स्वरूपात मागा. या अतिरिक्त खर्चामुळे तुमचे बजेट वाढू शकते.
पेमेंट प्लॅन आणि कॅश फ्लो
कंस्ट्रक्शन-लिंक्ड पेमेंट प्लॅन निवडताना स्वतःच्या उत्पन्नाचा विचार करा. जर तुम्ही होम लोन घेतले असेल, तर बँक डेव्हलपरला पैसे कधी आणि कसे देते यावर लक्ष ठेवा. प्रकल्प थांबल्यास कर्जाचे हप्ते (EMI) तुम्हालाच भरावे लागतात, हे विसरू नका.
कायदेशीर अधिकार आणि ट्रॅक रेकॉर्ड
डेव्हलपरचे मागील प्रकल्प वेळेवर पूर्ण झाले आहेत का, हे तपासा. कायदेशीर वाद असल्यास रेकॉर्ड तपासा. जर प्रकल्पाला विलंब होत असेल, तर RERA कायद्याच्या कलम १८ नुसार तुम्हाला परतावा किंवा व्याजाची मागणी करण्याचा अधिकार आहे.
दीर्घकालीन आर्थिक नियोजन
बांधकाम चालू असताना घरभाडे आणि EMI असे दोन्ही खर्च पेलण्याची तयारी ठेवा. प्रकल्पाला उशीर झाल्यास आर्थिक ताण येऊ नये म्हणून नेहमी एक आपत्कालीन निधी (Emergency Fund) बाजूला ठेवा.