भारतात केवळ जास्त व्याजाच्या मागे न लागता, सरकारी आणि कॉर्पोरेट डेटचे योग्य मिश्रण करणे महत्त्वाचे आहे. मॅच्युरिटी तारखांचे नियोजन आणि रेटिंगच्या पलीकडे जाऊन जोखीम समजून घेतल्यास भांडवल सुरक्षित राहते.
अनेक गुंतवणूकदार बॉन्डला सुरक्षित मानतात, पण सातत्यपूर्ण परताव्यासाठी पद्धतशीर दृष्टिकोन आवश्यक आहे. केवळ हाय-यिल्ड (High-yield) साधनांमध्ये गुंतवणूक केल्यास बाजारातील घसरणीच्या वेळी मोठी जोखीम निर्माण होऊ शकते. गुंतवणुकीची पहिली पायरी म्हणजे तुमच्या गरजा आणि जोखमीची क्षमता यांचे योग्य आकलन करणे.
धोरणात्मक विविधता (Strategic Diversification)
नुकसान टाळण्यासाठी विविधता हाच उत्तम मार्ग आहे. फक्त एका कंपनीच्या बॉन्ड्समध्ये पैसे न गुंतवता, केंद्र आणि राज्य सरकारच्या सरकारी सिक्युरिटीज (Sovereign Debt) आणि उच्च दर्जाचे कॉर्पोरेट बॉन्ड्स यांचे मिश्रण ठेवावे. यामुळे एका क्षेत्रातील मंदीचा संपूर्ण पोर्टफोलिओवर परिणाम होत नाही.
मॅच्युरिटी लॅडरिंग (Maturity Staggering)
याला 'लॅडरिंग' म्हणतात. वेगवेगळ्या कालावधीचे बॉन्ड्स खरेदी केल्याने तुमचे पैसे एकाच व्याजदर चक्रात अडकून राहत नाहीत. यामुळे नियमितपणे कॅपिटल हातात येते, जे पुन्हा बाजारातील प्रचलित दराने गुंतवता येते.
जटिल साधनांबाबत सावधानता
परपेच्युअल बॉन्ड्स (Perpetual bonds) आकर्षक वाटत असले तरी त्यात रिपेमेंटची तारीख नसते. तसेच, कन्व्हर्टेबल बॉन्ड्समध्ये इक्विटीसारखी अस्थिरता असू शकते. टॅक्स प्लॅनिंगसाठी झिरो-कूपन बॉन्ड्स तर महागाईपासून बचावासाठी इन्फ्लेशन-लिंक्ड उत्पादने वापरावीत.
ॲक्टिव्ह मॅनेजमेंट आणि रिबॅलेंसिंग
क्रेडिट रेटिंग हा केवळ एक प्राथमिक निकष आहे. गुंतवणूक करण्यापूर्वी ऑफर डॉक्युमेंट्स नीट वाचावेत. RBI चे धोरण आणि महागाईचे आकडे यांवर लक्ष ठेवून दर ६ महिन्यांनी पोर्टफोलिओचे रिबॅलेंसिंग करणे गरजेचे आहे.