अचानक पैशांची गरज पडल्यास FD तोडणे (Premature Withdrawal) योग्य की त्यावर लोन (Loan Against FD) घेणे? हा निर्णय घेताना दंड आणि व्याजदराचा गणित समजून घेणे खूप गरजेचे आहे.
अचानक उद्भवणाऱ्या आर्थिक गरजा पूर्ण करण्यासाठी अनेक गुंतवणूकदार त्यांच्या फिक्स्ड डिपॉझिटकडे (FD) एक सोपा पर्याय म्हणून पाहतात. मात्र, मुदत संपण्यापूर्वी FD मोडणे हा नेहमीच फायद्याचा सौदा असेलच असे नाही. तुमच्या गुंतवणुकीवर मिळणारा परतावा सुरक्षित ठेवण्यासाठी FD तोडणे आणि त्यावर लोन घेणे यातील फरक समजून घेणे आवश्यक आहे.
FD तोडण्याचे नुकसान
मुदतपूर्तीपूर्वी FD मोडणे ही एक महागडी प्रक्रिया असू शकते. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) नियमांनुसार, बँका अशा वेळी 'प्री-मॅच्युअर विड्रॉल पेनल्टी' आकारतात. यामुळे तुम्हाला मिळणाऱ्या व्याजात कपात केली जाते. अनेकदा बँका ज्या कालावधीसाठी तुम्ही पैसे ठेवले होते, त्या कालावधीसाठी लागू असणारा कमी व्याजदर आकारतात. त्यामुळे पेनल्टी आणि कमी व्याजदर या दुहेरी फटका बसून तुमच्या एकूण परताव्यावर मोठा परिणाम होतो.
FD वर लोन घेण्याचा पर्याय
तुमची FD मोडण्याऐवजी त्यावर लोन घेणे हा एक स्मार्ट पर्याय ठरू शकतो. यामध्ये तुमची मुद्दल (Principal) सुरक्षित राहते आणि त्यावर व्याजही मिळत राहते. सहसा बँका तुमच्या FD व्याजापेक्षा १% ते २% अधिक दराने लोन देतात. तुम्ही 'ओव्हरड्राफ्ट' (Overdraft) सुविधा निवडल्यास, जितके दिवस आणि जेवढी रक्कम तुम्ही वापरली आहे, त्यावरच व्याज मोजावे लागते. कमी कालावधीसाठी पैशांची गरज असल्यास हा मार्ग खूपच स्वस्त पडतो.
कालावधीनुसार निर्णय घ्या
तुम्हाला किती काळासाठी पैशांची गरज आहे, यावर तुमचा निर्णय अवलंबून असावा. जर गरज काही आठवडे किंवा महिन्यांसाठी असेल, तर FD वर लोन घेणे स्वस्त पडते. पण जर दीर्घकाळासाठी पैशांची गरज असेल, तर लोनच्या व्याजाचा भार FD मोडल्यामुळे होणाऱ्या नुकसानीपेक्षा जास्त होऊ शकतो.
अंतिम निर्णय घेण्यापूर्वी बँकेकडून लेखी माहिती घ्या. प्री-मॅच्युअर क्लोजरची पेनल्टी आणि लोनचा व्याजदर यांची तुलना करा. तसेच लोन घेताना लागणारे प्रोसेसिंग फी (Processing Fee) लक्षात घ्या. तुमच्या बँकेच्या धोरणानुसार अचूक आकडेवारी तपासूनच पुढचे पाऊल उचलणे शहाणपणाचे ठरेल.