१४-१५ ऑक्टोबरदरम्यान उत्तर भारतात वादळी पावसाचा अंदाज असून पिकांचे नुकसान होण्याची शक्यता आहे. दुसरीकडे, दक्षिण भारतात मान्सूनच्या कमतरतेमुळे ग्रामीण अर्थव्यवस्था आणि बँकिंग क्षेत्राच्या मालमत्ता गुणवत्तेवर (Asset Quality) परिणाम होण्याची भीती निर्माण झाली आहे.
उत्तर भारतातील दिल्ली, हरियाणा, पंजाब आणि चंदीगडमध्ये हवामानात मोठा बदल दिसून येत आहे. १४ आणि १५ ऑक्टोबरला ताशी ५० किलोमीटर वेगाने वारे वाहून जोरदार वादळाचा इशारा हवामान खात्याने दिला आहे. या काळात होणाऱ्या गारपिटीमुळे उभ्या पिकांचे मोठे नुकसान होण्याची भीती शेतकऱ्यांना सतावत आहे. एका बाजूला हा धोका असतानाच, दक्षिण भारतात पुढील ४८ ते ७२ तासांत ईशान्य मान्सून (Northeast Monsoon) सुरू होण्याची शक्यता आहे.
ग्रामीण मागणी आणि महागाईचे संकट
देशातील मान्सून हंगामात यंदा सरासरीपेक्षा १३% कमी पाऊस झाला आहे. दक्षिण द्वीपकल्पीय भागात २००१ नंतरचा हा सर्वात कमी पाऊस ठरला आहे. दक्षिण भारतातील धरणांमधील पाणीसाठा सध्या ४९% इतकाच आहे, जो गेल्या वर्षी याच काळात ८८% होता. या पावसामुळे पिकांच्या उत्पन्नावर परिणाम होऊन महागाई (Food Inflation) वाढण्याची शक्यता आहे, ज्याचा थेट फटका ग्रामीण मागणीला बसू शकतो.
बँकिंग आणि लेंडर्सवर दबाव
हवामानातील या अस्थिरतेचा फटका बँका आणि बिगर बँकिंग वित्तीय कंपन्यांना (NBFCs) बसू शकतो, ज्यांनी ग्रामीण भागात, ट्रॅक्टर आणि मायक्रोफायनान्स क्षेत्रात मोठी कर्जे दिली आहेत. शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नावर परिणाम झाल्यास कर्जाच्या वसुलीवर (Repayment Capacity) दबाव वाढू शकतो. जरी NCDEX ने 'RAINCHNNAI' नावाचे वेदर डेरिव्हेटिव्ह कॉन्ट्रॅक्ट्स बाजारात आणले असले तरी, कृषी क्षेत्रातील अनिश्चितता कायम आहे.
रब्बी हंगामाची पेरणी मान्सूनवर अवलंबून असल्याने आगामी काही आठवडे महत्त्वाचे ठरणार आहेत. गुंतवणूकदारांनी पावसाची आकडेवारी आणि महागाईच्या आकडेवारीवर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.
