टाटा सन्स आणि एसपी ग्रुपमध्ये शेअर अदलाबदलीची चर्चा: जुन्या वादावर तोडगा निघणार?

शपूरजी पालनजी (SP) ग्रुप आणि टाटा सन्स यांच्यात मालकी हक्काच्या जुन्या वादावर तोडगा काढण्यासाठी चर्चा सुरू झाली आहे. SP ग्रुप आपल्या टाटा सन्समधील **18.37%** हिस्सेदारीच्या बदल्यात लिस्टेड टाटा कंपन्यांमध्ये शेअर्स घेण्याचा विचार करत आहे. यामुळे SP ग्रुपला आपले कर्ज कमी करण्यास मदत होईल, मात्र मूल्यांकनाचा (Valuation) मुद्दा अजूनही चर्चेत आहे.

शपूरजी पालनजी (SP) ग्रुप आणि टाटा सन्स यांच्यातील दशकांपासून चाललेला संघर्ष आता एका नवीन वळणावर पोहोचला आहे. दोन्ही कंपन्या त्यांच्यातील मालकी हक्काच्या जुन्या वादावर तोडगा काढण्यासाठी पुन्हा एकदा चर्चेच्या मेजात बसल्या आहेत. या वादाचे मूळ शपूरजी पालनजी ग्रुपच्या टाटा सन्समधील 18.37% हिस्सेदारीत आहे. टाटा सन्स ही टाटा समूहाची मुख्य कंपनी आहे, जी लिस्टेड नाही.

शेअर अदलाबदलीची संभाव्य योजना

या प्रस्तावानुसार, SP ग्रुप आपल्या मालकीची टाटा सन्समधील हिस्सेदारी परत देईल आणि त्या बदल्यात टाटा समूहाच्या लिस्टेड कंपन्यांमधील शेअर्स घेईल. या शेअर अदलाबदलीमुळे SP ग्रुपला जवळपास ₹60,000 कोटींचे कर्ज फेडण्यास मदत मिळू शकते. टाटा सन्सवर नवीन कर्ज न घेता हा वाद मिटवण्यासाठी हा एक मार्ग असू शकतो. लिस्टेड कंपन्यांमध्ये शेअर्स मिळाल्याने SP ग्रुपला अधिक तरल मालमत्ता (Liquid Assets) मिळेल, जी विकून ते आपले कर्ज कमी करू शकतील.

कर्जाचा दबाव आणि तातडीची गरज

SP ग्रुपवर आपले आर्थिक ताळेबंद सुधारण्यासाठी दबाव आहे. अलीकडील वृत्तांनुसार, SP ग्रुपने आपल्या टाटा सन्समधील हिस्सेदारीच्या आधारावर बाँड्सद्वारे सुमारे ₹21,500 कोटींच्या रिफायनान्सिंगसाठी (Refinancing) सहमती मिळवली आहे. हे व्यवहार 20 जुलै 2026 पर्यंत पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे. या रिफायनान्सिंग करारांमध्ये काही अटी आहेत, जसे की टाटा सन्सचे सार्वजनिक लिस्टिंग (Public Listing) किंवा हिस्सेदारीचा निपटारा करणे. त्यामुळे, दोन्ही पक्षांसाठी लवकरच एक परस्पर-मान्य तोडगा काढणे तातडीचे बनले आहे.

मूल्यांकनातील तफावत आणि अडथळे

या चर्चेतील सर्वात मोठा अडथळा म्हणजे दोन्ही पक्षांच्या मूल्यांकनाबद्दलच्या वेगवेगळ्या दृष्टिकोन. टाटा ग्रुपच्या 16 लिस्टेड कंपन्यांचे बाजारभाव निश्चित असले तरी, लिस्टेड नसलेल्या टाटा सन्सच्या शेअर्सचे मूल्य ठरवणे कठीण आहे. नुकत्याच मिळालेल्या माहितीनुसार, टाटा ग्रुपच्या लिस्टेड कंपन्यांचे एकत्रित बाजार भांडवल सुमारे ₹25.28 लाख कोटी आहे, ज्यात टाटा सन्सचा मोठा वाटा आहे. चर्चेत आणखी एक गुंतागुंत म्हणजे भविष्यातील योजनांबद्दलचे मतभेद. SP ग्रुपने टाटा सन्सच्या IPO (Initial Public Offering) मध्ये रस दाखवला आहे, ज्यामुळे त्यांना आपली गुंतवणूक अनलॉक करता येईल. परंतु, टाटा ट्रस्टचे चेअरमन नवल टाटा यांनी अशा IPO ला विरोध केल्याचे वृत्त आहे.

या परिस्थितीवर लक्ष ठेवणारे गुंतवणूकदार यावर लक्ष ठेवतील की दोन्ही पक्ष मूल्यांकनावर एकमत साधू शकतात का आणि कोणतीही शेअर अदलाबदली प्रमुख लिस्टेड टाटा कंपन्यांच्या शेअरहोल्डिंग स्ट्रक्चरवर कसा परिणाम करते. SP ग्रुपच्या रिफायनान्सिंग डीलच्या अंतिम मुदतीपूर्वी दोन्ही गट औपचारिक सेटलमेंट करार अंतिम करू शकतात का, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.