दिल्लीत **20 जुलै** रोजी विद्यार्थ्यांचे आंदोलन अधिक तीव्र झाले. NEET परीक्षा आणि CBSE मूल्यांकन प्रक्रियेतील वादग्रस्त घटनांमुळे विद्यार्थ्यांचा विश्वास उडाला असून, शिक्षण क्षेत्रातील प्रमुख परीक्षा संस्थांविरुद्ध (central testing agencies) संताप व्यक्त होत आहे. यामुळे आता शिक्षण क्षेत्रात मोठ्या सुधारणांची मागणी जोर धरत आहे.
Detailed Coverage
दिल्लीच्या जंतरमंतर येथे 20 जुलै रोजी विद्यार्थी आणि पालकांनी मोठ्या संख्येने जमून परीक्षा प्रक्रियेतील गैरव्यवहारांवर आवाज उठवला. विशेषतः नॅशनल एलिजिबिलिटी कम एन्ट्रन्स टेस्ट (NEET) आणि सेंट्रल बोर्ड ऑफ सेकंडरी एज्युकेशन (CBSE) द्वारे घेण्यात आलेल्या परीक्षांमधील त्रुटींमुळे विद्यार्थ्यांमध्ये तीव्र नाराजी पसरली आहे. या आंदोलनांमुळे देशातील प्रमुख परीक्षा संस्थांच्या कार्यक्षमतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
परीक्षांमधील वाद आणि विद्यार्थ्यांचा संताप
नॅशनल टेस्टिंग एजन्सी (NTA) च्या कार्यपद्धतीवर अलिकडच्या काळात अनेक प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. 2024 NEET परीक्षेमध्ये विक्रमी संख्येने विद्यार्थ्यांनी गुण मिळवले होते, ज्यामुळे गैरव्यवहाराच्या आरोपांना सुरुवात झाली. सुरुवातीला 'ग्रेस मार्क्स'चे कारण दिले गेले असले, तरी केंद्रीय अन्वेषण ब्युरो (CBI) आणि राज्यस्तरीय अधिकाऱ्यांनी केलेल्या तपासणीत प्रश्नपत्रिका लीक झाल्याचे आणि सुनियोजित गैरव्यवहाराचे पुरावे समोर आले. सर्वोच्च न्यायालयानेही या गैरव्यवहारांची दखल घेतली, परंतु परीक्षा पूर्णपणे रद्द केली नाही. यामुळे अनेक विद्यार्थी आणि पालकांमध्ये असंतोष कायम आहे.
कामकाजातील त्रुटी आणि नियामक तपासणी
या वैयक्तिक परीक्षांमधील समस्यांव्यतिरिक्त, परीक्षा वेळापत्रकावर परिणाम करणाऱ्या इतरही गंभीर त्रुटी समोर आल्या आहेत. प्रश्नपत्रिका फुटल्याच्या वृत्तांमुळे NTA ला लाखो विद्यार्थ्यांसाठी परीक्षा रद्द करून पुन्हा आयोजित करण्याची मोठी प्रशासकीय कसरत करावी लागली. या अशा व्यत्ययांमुळे 22 लाखांहून अधिक विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक वेळापत्रक आणि भविष्यावर थेट परिणाम होतो. याव्यतिरिक्त, CBSE द्वारे लागू करण्यात आलेल्या नवीन डिजिटल मूल्यांकन प्रणालीवरही चिंता व्यक्त केली जात आहे. अनेक टीकाकारांनी या प्रणालीतील तांत्रिक आणि प्रक्रियात्मक त्रुटींमुळे निकाल प्रक्रियेच्या पारदर्शकतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण केले आहे.
उत्तरदायित्व आणि पुढील वाटचाल
सरकारवर उच्च-स्तरीय उत्तरदायित्वाची मागणी होत असताना, शिक्षण मंत्रालय आणि NTA मधील प्रस्तावित सुधारणांवर लक्ष केंद्रित केले जात आहे. या सुधारणा किती प्रभावी ठरतात, हे भविष्यातील परीक्षांच्या स्थिरतेवरून स्पष्ट होईल. विद्यार्थी आणि पालकांसाठी, परीक्षा प्रक्रियेत संरचनात्मक बदल किती जलद आणि स्पष्टपणे लागू केले जातात, गैरव्यवहाराच्या चौकशीचे काय निष्कर्ष निघतात आणि NTA पुढील परीक्षा कोणत्याही प्रशासकीय अडथळ्यांशिवाय किंवा सुरक्षा उल्लंघनाशिवाय घेण्यास किती सक्षम ठरते, यावर लक्ष ठेवावे लागेल.