महात्मा गांधींनी लिहिलेल्या **688** हस्तलिखित विचारांच्या संग्रहाची Saffronart च्या लिलावात **₹16.20 कोटी** मध्ये विक्री झाली आहे. भारतीय ऐतिहासिक दस्तऐवजासाठी हा एक नवा उच्चांक आहे. त्यांचे सहकारी आनंद टी. हिंगोराणी यांना उद्देशून लिहिलेला हा संग्रह, संग्राहकांमध्ये दुर्मिळ ऐतिहासिक वस्तूंची वाढती मागणी दर्शवतो.
गांधीजींच्या विचारांचे विश्वविक्रमी लिलाव
महात्मा गांधींच्या हस्तलिखित विचारांच्या एका दुर्मिळ संग्रहाने लिलावात नवा विश्वविक्रम रचला आहे. Saffronart च्या लिलावात या संग्रहाची तब्बल ₹16.20 कोटी इतकी विक्रमी किंमत मिळाली आहे. भारतीय इतिहासाशी संबंधित दुर्मिळ वैयक्तिक वस्तूंच्या बाजारपेठेत मोठी वाढ झाल्याचे यातून दिसून येते.
'A Thought for the Day' संग्रहाचे रहस्य
लिलावात ठेवलेले हे 688 हस्तलिखित विचार म्हणजे गांधीजींनी त्यांचे जवळचे सहकारी आनंद टी. हिंगोराणी यांच्यासाठी लिहिलेले 'A Thought for the Day' म्हणून ओळखले जातात. हिंगोराणी यांच्या पत्नीच्या निधनानंतर सुमारे दोन वर्षांच्या कालावधीत गांधीजींनी हे विचार लिहिले होते. यात सत्य, अहिंसा आणि आध्यात्मिक शिस्त यांसारख्या गांधीजींच्या मूलभूत तत्त्वज्ञानाचे दर्शन घडते.
'गांधी: आनंद टी. हिंगोराणी यांच्या संग्रहातून' लिलावाची वैशिष्ट्ये
'गांधी: आनंद टी. हिंगोराणी यांच्या संग्रहातून' या शीर्षकाखाली आयोजित या लिलावात एकूण 86 लॉट्स होते. ऐतिहासिक दस्तऐवज संग्राहकांकडून याला प्रचंड प्रतिसाद मिळाला. या पत्रांचा खासगी आणि ऐतिहासिक संदर्भ यामुळे ही विक्रमी किंमत मिळाली, जी गांधीजींच्या सार्वजनिक जीवनापलीकडील पैलूंची झलक देते.
इतर ऐतिहासिक वस्तूंचीही जोरदार मागणी
याशिवाय, स्वातंत्र्य चळवळीशी संबंधित इतर ऐतिहासिक वस्तूंनाही चांगला प्रतिसाद मिळाला. 'Message on God' या शीर्षकाखाली भगवतगीतेवरील गांधीजींचे विचार आणि आध्यात्मिक बाबींवर आधारित संग्रहाची ₹1.68 कोटी मध्ये विक्री झाली. तसेच, गांधीजींच्या स्वदेशी आणि आर्थिक आत्मनिर्भरतेचे प्रतीक असलेल्या 'पेटी चरख्या'ला (Box Spinning Wheel) ₹1.02 कोटी मिळाले, जे अंदाजित ₹50 ते ₹70 लाखांपेक्षा खूप जास्त होते.
दुर्मिळ वस्तूंचे बाजारपेठेतील महत्त्व
Saffronart सारखी लिलाव घरे अशा ऐतिहासिकदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण वस्तू लोकांना उपलब्ध करून देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत. प्रमाणित आणि थेट ऐतिहासिक संदर्भाच्या वस्तूंचे महत्त्व या लिलावातून अधोरेखित झाले आहे. या दुर्मिळ हस्तलिखितांच्या आणि कलाकृतींच्या खाजगी संग्रहांमध्ये जाण्याने, त्या किती प्रमाणात प्रदर्शित केल्या जातील किंवा भविष्यातील संशोधनासाठी जतन केल्या जातील, हा प्रश्न अभ्यासकांसाठी महत्त्वाचा ठरतो.