SGBs मध्ये मोठी विक्री
सोमवारी, 2 फेब्रुवारी 2026 रोजी नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज (NSE) वर Sovereign Gold Bonds (SGBs) च्या विविध मॅच्युरिटीजमध्ये मोठी घसरण पाहायला मिळाली. युनियन बजेट 2026 मध्ये या सरकारी सिक्युरिटीजवरील कर आकारणीत बदल करण्यात आले आहेत. विशेषतः, SGBDEC26 मध्ये ₹1,760 ची (सुमारे 10%) घट होऊन तो ₹15,840 वर आला, तर SGBSEP31II सुमारे 10% घसरून ₹14,575.77 झाला. सेकंडरी मार्केटमधून खरेदी केलेल्या बॉण्ड्सवरील कॅपिटल गेन्स टॅक्स सवलत रद्द केल्याने गुंतवणूकदारांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे.
डेरिव्हेटिव्ह्जवरील STT चा धक्का
यासोबतच, बजेट 2026 मध्ये इक्विटी डेरिव्हेटिव्ह्जवरील (Equity Derivatives) सिक्युरिटीज ट्रान्झॅक्शन टॅक्स (STT) मध्येही मोठी वाढ करण्यात आली आहे. फ्युचर्स कॉन्ट्रॅक्ट्सवरील STT 0.02% वरून 0.05% पर्यंत वाढवला आहे, तर ऑप्शन्सवरील STT 0.1% आणि 0.125% वरून अनुक्रमे 0.15% पर्यंत नेण्यात आला आहे. यामुळे ट्रेडिंगचा खर्च वाढला आहे, विशेषतः फ्युचर्स आणि ऑप्शन्स सेगमेंटमध्ये, ज्यामुळे बाजारात मोठी विक्री दिसून आली.
बाजारात उलथापालथ आणि सावधगिरी
SGB टॅक्स बदल आणि STT वाढीच्या एकत्रित परिणामामुळे शेअर बाजारात मोठी उलथापालथ झाली. रविवारी, 1 फेब्रुवारी रोजी सेन्सेक्स (Sensex) आणि निफ्टी (Nifty) सुमारे 2% घसरले, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांची सुमारे ₹10 लाख कोटींची संपत्ती घटली. एंजल वन (Angel One) आणि बीएसई लिमिटेड (BSE Ltd) सारख्या कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये 13% पेक्षा जास्त घसरण झाली, कारण व्यवहार कमी होण्याची भीती होती. सोमवारी बाजारात व्हॅल्यू बाइंगमुळे (Value Buying) उसळी मिळाली असली तरी, बजेटच्या परिणामांबद्दल गुंतवणूकदार सावध असल्याचे दिसून आले.
तज्ज्ञांचे मत आणि वित्तीय धोरण
मार्केट तज्ज्ञांनी बजेटमधील या बदलांमुळे बाजारावर येणाऱ्या दबावाची कबुली दिली आहे. मोतीलाल ओसवाल फायनान्शियल सर्व्हिसेसचे चेअरमन आणि को-फाउंडर, रामदेव अग्रवाल म्हणाले, 'STT वाढीचा भांडवली बाजारावर काय परिणाम होईल, याबद्दल आपण वास्तववादी असणे आवश्यक आहे. STT वाढ आणि डिव्हिडंड सेट-ऑफ (Dividend Set-off) काढून टाकल्याने बाजारात एक अडथळा निर्माण होऊ शकतो.' त्यांच्या मते, यामुळे अल्प मुदतीत लिक्विडिटी (Liquidity) आणि लिव्हरेज (Leverage) कमी होऊ शकते. मात्र, त्यांनी नमूद केले की, मजबूत कॅपिटल एक्सपेंडिचर (Capital Expenditure) आणि वित्तीय शिस्तीमुळे दीर्घकालीन कमाईचा अंदाज कायम आहे. सरकारने FY27 साठी 4.3% फिस्कल डेफिसिटचे (Fiscal Deficit) लक्ष्य ठेवले आहे आणि ₹17.2 लाख कोटींचे रेकॉर्ड कर्ज उभारण्याचे नियोजन केले आहे, जे बजेटच्या धोरणाचा भाग आहे. नव्या SGB टॅक्स नियमानुसार, 1 एप्रिल 2026 पासून बॉण्ड्स मॅच्युअरिटीपर्यंत ठेवल्यास कर सवलत मिळेल.