भारतात एक मूल १८ वर्षांपर्यंत वाढवण्यासाठी तब्बल ₹1.39 कोटी लागतील, असा अंदाज एका इंस्टाग्राम कंटेंट क्रिएटरने वर्तवला आहे. महागाई आणि उच्च शिक्षणाचा खर्च वगळताही हा आकडा समोर आल्याने शहरी कुटुंबांवरील आर्थिक ताण आणि पालकत्वासाठी आर्थिक नियोजन करण्यातील आव्हाने यावर चर्चा सुरू झाली आहे.
मुलांच्या संगोपनाचा खर्च चर्चेत
सोशल मीडियावर एका कंटेंट क्रिएटर विक्यात सिंगने (Vikhyat Singh) शेअर केलेल्या पोस्टमुळे भारतात मुलांचे संगोपन करण्याच्या वाढत्या खर्चावर मोठी चर्चा सुरू झाली आहे. एका व्हिडिओमध्ये त्याने दावा केला आहे की, जन्मापासून १८ वर्षांपर्यंत मुलाच्या संगोपनासाठी अंदाजे ₹1.39 कोटी इतका खर्च येऊ शकतो. यात शिक्षण, आरोग्य, पोषण आणि जीवनशैलीच्या गरजांसाठी मोठा खर्च विचारात घेतला आहे. तसेच, दीर्घकालीन महागाईचा कुटुंबाच्या बजेटवर होणारा परिणामही यात अधोरेखित केला आहे.
खर्चाचा तपशील
या अंदाजानुसार, शिक्षणावर सर्वाधिक खर्च अपेक्षित आहे. शाळेची फी म्हणून ₹33 लाख, तर शिकवणी वर्गासाठी (private tutoring) अतिरिक्त ₹9 लाख लागू शकतात. खाणेपिणे आणि पोषणासाठी ₹15 लाख आणि राहण्यासाठी मोठ्या घरात जावे लागल्यास घरखर्चात वाढ होऊन त्यासाठी ₹32.4 लाख लागू शकतात. गर्भावस्थेपासून ते पहिल्या दोन वर्षांपर्यंतचा सुरुवातीचा खर्च अनुक्रमे ₹3 लाख आणि ₹6 लाख इतका अंदाजित आहे. यासोबतच कपडे, टेक्नॉलॉजी, खेळ आणि मनोरंजनाचा खर्च जोडल्यास हा आकडा ₹1 कोटी पेक्षा जास्त होतो. क्रिएटरने असेही म्हटले आहे की, जर विद्यापीठातील शिक्षण आणि महागाईचा विचार केला, तर हा खर्च ₹2 कोटी पेक्षाही जास्त जाऊ शकतो.
आर्थिक नियोजन आणि वास्तव
या अंदाजांमुळे भारतीय मध्यमवर्गीय कुटुंबांसमोरील आर्थिक वास्तव समोर आले आहे. दर्जेदार खाजगी शिक्षण, आरोग्यसेवा आणि शहरी घरांच्या किमती सतत वाढत आहेत. त्यामुळे आर्थिक सल्लागार (financial planners) कुटुंबांना दीर्घकालीन बचतीची आणि गुंतवणुकीची शिस्त लावण्याचा सल्ला देतात. काही सोशल मीडिया वापरकर्त्यांनी या खर्चाची तुलना लक्झरी कार (BMW M4 Competition) शी केल्याबद्दल टीका केली असली, तरी अनेकांना हा अंदाज आर्थिक नियोजनाच्या गरजेची आठवण करून देणारा वाटला. अनेक कुटुंबांसाठी, हे आकडे शिक्षणासाठी लवकर गुंतवणूक करणे आणि आरोग्य विमा काढणे यासारख्या गोष्टींचे महत्त्व अधोरेखित करतात. हे आकडे वैयक्तिक अनुभवांशी जुळोत वा नसोत, शहरी भारतातील वाढत्या जीवनशैलीच्या खर्चाच्या पार्श्वभूमीवर सुनियोजित आर्थिक नियोजनाची गरज या चर्चेतून दिसून येते.
