नोकरीतील स्थिर उत्पन्न सोडून परदेशातील MBA करण्यासाठी अनेक भारतीय व्यावसायिक पुढे येत आहेत. सोशल मीडियावरील ट्रेंडमुळे हा निर्णय घेतला जात आहे, पण यात मोठे आर्थिक धोके आहेत. शिक्षणासाठी मोठमोठे कर्ज आणि नोकरीची अनिश्चितता लक्षात घेता, केवळ सोशल प्रेशरमध्ये येऊन नव्हे, तर गुंतवणुकीवरील परतावा (ROI) पाहूनच निर्णय घेणे महत्त्वाचे आहे.
परदेशात MBA करण्याची क्रेझ
आजकाल अनेक तरुण भारतीय व्यावसायिक 'फियर ऑफ मिसिंग आउट' (FOMO) मुळे परदेशातील MBA प्रोग्राम्सकडे वळत आहेत. हे केवळ करिअरच्या गरजेतून नसून, मित्रांना पाहून किंवा सोशल मीडियावर चांगले यश पाहून घेतले जात आहे.
एकाची कहाणी
IIM (इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेंट) चे माजी विद्यार्थी अंकित केडिया यांनी अशाच एका व्यावसायिकाबद्दल सांगितले, ज्यांचे मासिक वेतन ₹2.5 लाख होते. पण मित्र परदेशात शिकायला जात असल्याचे पाहून, त्यांनाही परदेशात जाऊन शिक्षण घेण्याची गरज वाटू लागली. हे चित्र सोशल मीडियावर दिसणाऱ्या यशोगाथांमुळे अधिक गडद होत आहे.
आर्थिक गुंतवणुकीचे गणित
कोणत्याही व्यावसायिकासाठी परदेशातील शिक्षण हा एक मोठा आर्थिक निर्णय असतो. याला वैयक्तिक गुंतवणूक म्हणून पाहिले पाहिजे आणि त्यावर मिळणारा परतावा (ROI) सर्वात महत्त्वाचा असतो. अनेकजण महागड्या एज्युकेशन लोनचे (Education Loan) ओझे लक्षात घेत नाहीत, जे नोकरी लागो वा न लागो फेडावेच लागते. खरं तर, परदेशातील नोकरीची बाजारपेठ खूप स्पर्धात्मक आहे आणि अनेक देशांमध्ये राहण्याचा खर्च अपेक्षेपेक्षा जास्त असतो.
अपेक्षा आणि वास्तव यातील अंतर
परदेशातील डिग्रीचे आकर्षण अनेकदा तिथल्या प्रत्यक्ष अडचणींना झाकून टाकते. जागतिक अनुभव घेण्याची संधी नक्कीच आकर्षक आहे, पण जर अपेक्षित करिअर ग्रोथ मिळाली नाही, तर निराशा येऊ शकते. काही व्यावसायिक कर्ज घेऊन आणि परदेशात वेळ घालवूनही, अपेक्षित नोकरी न मिळाल्यास किंवा राहण्याचा खर्च खूप जास्त झाल्यास त्यांना भारतात परत यावे लागते. अशा वेळी, भारतात स्थिर नोकरी करून जे टाळता आले असते, ते नुकसान होते.
करिअरच्या निर्णयांकडे धोरणात्मक दृष्टिकोन
गुंतवणूकदार आणि व्यावसायिक दोघेही जाणतात की मोठ्या खर्चाचे निर्णय घेताना काळजीपूर्वक विश्लेषण करावे लागते. जसा एखादा व्यवसाय नवीन प्रकल्पाचा फायदा आणि कर्ज फेडण्याची क्षमता तपासतो, त्याचप्रमाणे वैयक्तिक पातळीवरही परदेशातील डिग्रीमुळे दीर्घकालीन कमाईत किती वाढ होईल, याचा विचार व्हायला हवा. केवळ सोशल मीडियावरील तुलना पाहून करिअरसारखा मोठा निर्णय घेणे धोक्याचे ठरू शकते. महागड्या शिक्षणासाठी पैसे गुंतवण्यापूर्वी, सोशल मीडियातील झगमगाट बाजूला ठेवून, करिअरचा मार्ग, अपेक्षित पगार आणि गुंतवलेल्या पैशांवरील संभाव्य परतावा यांचे सखोल विश्लेषण करणे आवश्यक आहे.