ऐतिहासिक कमाईचा विक्रम
रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेड (RIL) ने कॉर्पोरेट इतिहासात एक नवा अध्याय लिहिला आहे. कंपनी $120 अब्ज डॉलर्सचा महसुलाचा टप्पा ओलांडणारी पहिली भारतीय कंपनी बनली आहे. चेअरमन मुकेश अंबानी यांच्या नेतृत्वाखाली, आर्थिक वर्ष 2025-26 साठी कंपनीने $124 अब्ज डॉलर्सचा महसूल नोंदवला आहे.
या अभूतपूर्व कमाईमध्ये $21.9 अब्ज डॉलर्सचा EBITDA आणि $10.1 अब्ज डॉलर्सचा निव्वळ नफा (Net Profit) यांचा समावेश आहे. विशेष म्हणजे, भारतीय कंपनीसाठी हा निव्वळ नफ्याचा आकडाही विक्रमी आहे. हा नफा भारतातील तीन सर्वात मोठ्या IT कंपन्या - टाटा कन्सल्टन्सी सर्व्हिसेस (TCS), इन्फोसिस आणि एचसीएल टेक्नॉलॉजीज - यांच्या एकत्रित नफ्यापेक्षा जास्त आहे. यातून RIL ची वाढती स्पर्धात्मकता दिसून येते.
वाढीचे मुख्य घटक आणि बाजारातील स्थान
RIL च्या या सातत्यपूर्ण विस्तारामागे तिच्या विविध व्यवसाय विभागांचा वाटा आहे. डिजिटल विभागात, जिओ (Jio) ने सब्सक्रायबर वाढ आणि 5G तसेच फिक्स्ड ब्रॉडबँड सेवांच्या वाढत्या वापरामुळे EBITDA मध्ये वर्षाला 18% ची वाढ नोंदवली. रिलायन्स रिटेलचा महसूल वर्षाला 8% ने वाढला, जिथे हायपरलोकल कॉमर्समधील विस्ताराने फॅशन आणि लाइफस्टाइल सेगमेंटमधील मागणीतील घट संतुलित केली. तेल ते रसायन (Oil to Chemicals - O2C) या स्थापित व्यवसायाने आंतरराष्ट्रीय निर्बंध आणि बाजारातील चढ-उतार असूनही वर्षाला 10% EBITDA वाढ साधली.
21 मे 2026 पर्यंत, रिलायन्स इंडस्ट्रीज (RELI) चे शेअर्स सुमारे ₹1,354.50 INR वर व्यवहार करत होते, आणि कंपनीचे मार्केट कॅपिटलायझेशन अंदाजे ₹18.33 लाख कोटी होते. कंपनीचे ट्रेलिंग बारा महिन्यांचे P/E गुणोत्तर 22.39 आहे, जे तिच्या 10 वर्षांच्या सरासरीच्या जवळ आणि ऑइल & गॅस उद्योगाच्या सरासरीपेक्षा जास्त आहे. प्रतिस्पर्धी भारती एअरटेल आणि इन्फोसिससारख्या IT कंपन्यांचे मूल्यांकन गुणोत्तर वेगळे आहे.
ऐतिहासिक पार्श्वभूमी आणि भविष्यातील वाटचाल
धीरभाई अंबानी यांनी 60 वर्षांपूर्वी एका वस्त्रोद्योग व्यवसायाने कंपनीची स्थापना केली होती, आणि आता त्यांचे पुत्र मुकेश अंबानी यांनी रिलायन्सला एका जागतिक महाकाय कंपनीत रूपांतरित केले आहे. $124 अब्ज डॉलर्सच्या महसुलासह, RIL आशियातील सर्वात मोठ्या कंपन्यांमध्ये गणली जाते आणि मार्केट कॅपिटलायझेशन आणि महसुलाच्या बाबतीत ती भारतातील सर्वात मोठी सार्वजनिक कंपनी आहे. डिजिटल आणि रिटेल क्षेत्रांमध्ये भरीव वाढीच्या क्षमतेमुळे कंपनी वेगाने ध्येय गाठण्यासाठी सज्ज आहे. याव्यतिरिक्त, रिलायन्सचे नवीन ऊर्जा उपक्रम, ज्यात ग्रीन हायड्रोजन आणि सौर ऊर्जा उत्पादन यांचा समावेश आहे, चौथ्या प्रमुख वाढीचे स्तंभ बनण्यास सज्ज आहेत.
संभाव्य धोके आणि चिंता
या यशासोबतच, रिलायन्स इंडस्ट्रीजवर टीकाही झाली आहे. राजकीय भ्रष्टाचार, हितसंबंधांचा गैरवापर, फसवणूक, आर्थिक गैरव्यवहार आणि ग्राहक व नैसर्गिक संसाधनांचे शोषण यांसारखे आरोप झाले आहेत. नियामक फाइलिंगनुसार, कंपनीच्या अंतर्गत व्यक्तींनी स्टॉक मालकीमध्ये बदल केल्याच्या माहितीसह इनसायडर ट्रेडिंग (Insider Trading) च्या घटनांची नोंद आहे. अलीकडील भागधारक सभेत, बहुमताचे मत न मिळवलेल्या संचालकांना नऊ महिन्यांच्या आत मंडळ सोडणे बंधनकारक करणारा प्रस्ताव मंजूर झाला नाही, ज्यामुळे प्रशासनासंबंधी चिंता व्यक्त केली जात आहे. कंपनीचे 0.44 चे कर्ज-ते-इक्विटी गुणोत्तर (Debt-to-Equity Ratio) मध्यम पातळीचे लीव्हरेज दर्शवते.
