चेस्टर झू मध्ये दुर्मिळ 'रानडुक्कर-हरणाचे' पिल्लू जन्माला आले, धोक्यात असलेली प्रजाती वाचवण्यासाठी आशेचा किरण

युनायटेड किंगडममधील चेस्टर झू (Chester Zoo) येथे एका दुर्मिळ रानडुक्कर-हरणाच्या (Babirusa) पिल्लाचा जन्म झाला आहे. या प्रजातीला 'पिग-डिअर' (pig-deer) असेही म्हटले जाते. राना असे नाव ठेवलेल्या या नवीन पाहुण्यामुळे जगभरातील वन्यजीवप्रेमींना दिलासा मिळाला आहे. सध्या इंडोनेशियातील त्यांच्या मूळ अधिवासात या प्रजातीची संख्या झपाट्याने घटत आहे, ज्याचे मुख्य कारण म्हणजे आफ्रिकन स्वाईन फिव्हरचा (African Swine Fever) प्रसार.

वन्यजीव व्यवस्थापन आणि जैवविविधतेच्या (Biodiversity) दृष्टीने, हा जन्म एका गंभीर धोक्यात असलेल्या प्रजातीसाठी एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. इंटरनॅशनल युनियन फॉर कन्झर्वेशन ऑफ नेचर (IUCN) लवकरच या प्रजातीला 'गंभीरपणे धोक्यात' (Critically Endangered) म्हणून घोषित करण्याची शक्यता आहे. तज्ञांच्या मते, जर वेळीच उपाययोजना केल्या नाहीत, जसे की नियंत्रित प्रजनन कार्यक्रम (breeding programs), तर या प्रजाती नामशेष होण्याचा मोठा धोका आहे.

चेस्टर झू ही संस्था नॉर्थ ऑफ इंग्लंड झूलॉजिकल सोसायटी (North of England Zoological Society) द्वारे चालवली जाते आणि ती एक नोंदणीकृत धर्मादाय संस्था (registered charity) आहे. त्यामुळे या घटनेचा शेअर बाजारावर किंवा कंपनीच्या शेअर्सवर कोणताही परिणाम होणार नाही. मात्र, अशा संस्थांचे कामकाज वन्यजीव संवर्धन क्षेत्रात अत्यंत महत्त्वाचे ठरते, जे अशा प्रजनन आणि संवर्धन कार्यासाठी आवश्यक निधी आणि व्यवस्थापनावर अवलंबून असते.

गेल्या पाच वर्षांपासून आफ्रिकन स्वाईन फिव्हरचा प्रादुर्भाव हा सर्वात मोठा धोका ठरला आहे, ज्यामुळे वन्य प्रजाती मोठ्या प्रमाणात नष्ट झाल्या आहेत. सुलावेसी (Sulawesi) सारख्या ठिकाणांहून मिळालेल्या कॅमेरा ट्रॅप डेटानुसार, रानडुक्कर-हरणांच्या संख्येत लक्षणीय घट दिसून आली आहे. त्यामुळे, या प्रजातीचे उर्वरित अधिवास वाचवण्यासाठी इंडोनेशियातील सरकारी संरक्षण योजना आणि IUCN चे नवीन वर्गीकरण याकडे लक्ष असणे महत्त्वाचे ठरेल.