📉 तिमाहीचे आकडे काय सांगतात?
Rail Vikas Nigam Limited (RVNL) ने आर्थिक वर्ष 2025-26 च्या तिसऱ्या तिमाहीसाठी (Q3 FY26) संमिश्र आकडेवारी सादर केली आहे. एकत्रित (Consolidated) आधारावर, कंपनीच्या ऑपरेशन्समधून मिळणाऱ्या महसुलात मागील वर्षाच्या तुलनेत २.५६% ची वाढ होऊन तो ₹४,६८४.४६ कोटींवर पोहोचला, जो मागील वर्षी ₹४,५६७.३८ कोटी होता. एकत्रित निव्वळ नफा (Net Profit After Tax - PAT) ४.०३% ने वाढून ₹३२४.१४ कोटी झाला, जो मागील वर्षी ₹३११.५८ कोटी होता. यामुळे प्रति शेअर कमाई (EPS) ४.०३% नी वाढून ₹१.५५ झाली.
मात्र, स्वतंत्र (Standalone) कामगिरीत परिस्थिती वेगळी दिसली. स्वतंत्र महसुलात १.८९% ची घट होऊन तो ₹४,५०३.९७ कोटींवर आला, जो मागील वर्षी ₹४,५९०.७५ कोटी होता. याहून चिंताजनक बाब म्हणजे, स्वतंत्र नफ्यात १०.४३% ची मोठी घसरण होऊन तो ₹२६४.२३ कोटींवर आला, जो मागील वर्षी ₹२९४.९९ कोटी होता. यामुळे स्वतंत्र EPS मध्ये ९.९३% ची घट नोंदवली गेली, जी ₹१.२७ इतकी आहे.
या निकालांच्या पार्श्वभूमीवर, कंपनीच्या बोर्डाने आर्थिक वर्ष 2025-26 साठी प्रति इक्विटी शेअर ₹१.०० चा अंतरिम डिव्हिडंड (Interim Dividend) जाहीर केला आहे.
🚩 ऑडिटरचा इशारा - KRCL वर मोठे प्रश्नचिन्ह
या निकालांमधील सर्वात गंभीर बाब म्हणजे ऑडिटरच्या मर्यादित पुनरावलोकन अहवालात (Limited Review Report) व्यक्त केलेल्या चिंता. हे मुद्दे Krishnapatnam Railway Company Limited (KRCL) शी संबंधित आहेत, जी RVNL ची एक संयुक्त उद्यम (Joint Venture) आहे:
- मोठी येणी (Receivables): 31 डिसेंबर 2025 पर्यंत, RVNL ला KRCL कडून ₹१,१६९.३१ कोटी येणे बाकी आहेत. यापैकी तब्बल ₹८८९.९५ कोटी हे व्याज शुल्काशी (Interest Charges) संबंधित आहेत.
- व्याज आकारणी वाद: मुख्य वाद व्याजाच्या पद्धतीवरून आहे. RVNL ने 1 ऑक्टोबर 2024 पासून चक्रवाढ व्याजाऐवजी सरळ व्याज आकारण्यास सुरुवात केली आहे. याउलट, KRCL ने 1 एप्रिल 2020 पासून सरळ व्याज आकारण्याची मागणी केली आहे. हा मुद्दा सध्या RVNL च्या बोर्डाच्या निर्णयाच्या प्रतीक्षेत आहे.
- विभागीय शुल्कांमध्ये (Departmental Charges) सूट: RVNL ने अद्याप KRCL वर पूर्णत्वाच्या खर्चाच्या ५% इतके विभागीय शुल्क आकारलेले नाही. हे शुल्क तेव्हाच आकारले जाईल जेव्हा RVNL चा बोर्ड या शुल्कात सूट देण्याच्या KRCL च्या विनंतीवर निर्णय घेईल.
- मागील ऑडिटमधील त्रुटी: मागील आर्थिक वर्षातील (FY25) काही उपकंपन्या आणि संयुक्त उद्योगांच्या (Subsidiaries/JVs) अप्रमाणित (Unaudited) निकालांमुळे एकत्रित वित्तीय निकालांवर परिणाम झाला होता. त्यानंतरच्या ऑडिटमध्ये या कंपन्यांचे अहवाल पात्र (Qualified) असल्याचे आढळून आले आहे आणि RVNL व्यवस्थापन सध्या याचा चालू निकालांवर होणारा परिणाम तपासत आहे.
- CAG चे निरीक्षण: भारताच्या महालेखा परीक्षकांनी (CAG) एका संयुक्त उद्योगाच्या वित्तीय विवरणांसंबंधी (Financial Statements) पृष्ठभाग खर्चाच्या (Resurfacing Costs) तरतुदींबाबत (Provisioning) काही निरीक्षणे नोंदवली आहेत.
- अप्रमाणित संयुक्त उद्योग: पाच संयुक्त उद्योगांचे वित्तीय निकाल डेटा उपलब्ध नसल्यामुळे एकत्रित केले गेले नाहीत, जरी व्यवस्थापनाच्या मते त्यांचा परिणाम नगण्य आहे.
🚀 नवीन उपकंपनी आणि KRCL चे आव्हान
RVNL ने 15 मे 2025 रोजी आंध्र प्रदेशात "Sabbavaram Sheelanagar Road Development Limited" नावाची नवीन पूर्ण मालकीची उपकंपनी स्थापन केली आहे, जी कंपनीच्या नवीन प्रकल्पांमधील विस्ताराचे संकेत देते. मात्र, सध्या गुंतवणूकदारांचे लक्ष KRCL शी संबंधित समस्यांवरच असणार आहे.
KRCL कडील मोठी येणी आणि व्याज आकारणीच्या पद्धतीवरील वादामुळे थेट आर्थिक धोका निर्माण झाला आहे. RVNL च्या बाजूने हे प्रकरण सुटल्यास मोठी रक्कम उपलब्ध होऊ शकते, पण बोर्डाचे प्रलंबित निर्णय अनिश्चितता वाढवत आहेत. याशिवाय, उपकंपन्या आणि संयुक्त उद्योगांचे मागील अहवाल पात्र (Qualified) असल्यामुळे त्यांचा सध्याच्या आर्थिक स्थितीवर काय परिणाम होतो, यावर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल.
🚩 धोके आणि पुढील वाटचाल
कंपनीसमोरील मुख्य धोके KRCL मधील न सुटलेल्या आर्थिक बाबी, विशेषतः व्याज वाद आणि विभागीय शुल्कांवरील प्रलंबित निर्णय यातून उद्भवतात. उपकंपन्या आणि संयुक्त उद्योगांच्या पूर्वीच्या पात्र ऑडिट अहवालांचा संभाव्य आर्थिक फटका देखील चिंतेचा विषय आहे. व्यवस्थापनाकडून या घोषणेमध्ये भविष्यातील विशिष्ट मार्गदर्शनाचा अभाव असल्याने पुढील तिमाहीसाठी कंपनीच्या दृष्टिकोनाबद्दल अनिश्चितता आहे. गुंतवणूकदार KRCL वरील कोणत्याही बोर्ड निर्णयाची आणि पूर्वीच्या पात्र ऑडिट अहवालांचे निराकरण होण्याची आतुरतेने वाट पाहत आहेत.