RSS प्रमुख भागवत यांचे LGBTQ+ समुदायाला सामाजिक प्रतिष्ठा देण्याचे आवाहन

Detailed Coverage

हैदराबादमध्ये रविवारी एका कार्यक्रमात राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे (RSS) प्रमुख मोहन भागवत यांनी LGBTQ+ समुदायाच्या स्थितीवर भाष्य केले. भागवत म्हणाले की, हे व्यक्ती भारतीय समाजाचाच एक भाग आहेत आणि त्यांना इतर कोणत्याही नागरिकांप्रमाणे सन्मानाने जगण्याचा आणि प्रतिष्ठा मिळवण्याचा हक्क आहे. त्यांनी यावरही जोर दिला की, प्राचीन भारतीय परंपरा आणि ग्रंथांमध्ये विविध ओळखींना नेहमीच स्थान मिळाले आहे, त्यामुळे समाजाने बहिष्कृत करण्याऐवजी मानवतावादी दृष्टिकोन स्वीकारावा.\n\n### ऐतिहासिक संदर्भ आणि मागील भाष्य\n\nLGBTQ+ समुदायाच्या समावेशावर RSS नेतृत्वाने पहिल्यांदाच भाष्य केलेले नाही. जानेवारी २०२३ मध्येही भागवत यांनी अशा व्यक्तींसाठी खाजगी आणि सामाजिक जागांच्या आवश्यकतेबद्दल सांगितले होते. त्यांनी प्राचीन भारतीय संदर्भांमधील महाभारतातील पात्रांचे उदाहरण देत लिंग विविधतेवर (Gender Diversity) प्रकाश टाकला होता. संघटनेच्या पूर्वीच्या पुराणमतवादी दृष्टिकोनापेक्षा या विधानांमुळे व्यापक सामाजिक स्वीकृतीकडे एक बदल दिसून येतो.\n\n### कायदेशीर मान्यतेबाबत भूमिका\n\nजरी ही विधाने सामाजिक प्रतिष्ठा आणि स्वीकृतीवर केंद्रित असली, तरी RSS सामाजिक समावेश आणि संस्थात्मक कायदेशीर बदल यांच्यात स्पष्ट फरक ठेवते. संघटनेने २०२३ च्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या त्या निर्णयाला पाठिंबा दिला होता, ज्यात समलिंगी विवाहांच्या (Same-sex marriage) कायदेशीर मान्यतेस नकार देण्यात आला होता. त्यावेळी RSS प्रवक्त्यांनी सूचित केले होते की, अशा महत्त्वपूर्ण सामाजिक मुद्द्यांवर न्यायिक हस्तक्षेपाऐवजी संसदीय चौकटीत चर्चा व्हायला हवी.\n\nत्याचप्रमाणे, २०१८ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने संमतीने समलिंगी संबंधांना गुन्हेगारीच्या कक्षेतून बाहेर काढले, तेव्हा RSS ने कायदेशीर वास्तव स्वीकारले, परंतु असे संबंध त्यांच्या पारंपरिक सामाजिक नियमांच्या व्याख्येत बसत नाहीत, असे म्हटले होते. गुंतवणूकदार आणि निरीक्षक अनेकदा अशा सामाजिक भूमिकांवर लक्ष ठेवतात, कारण त्या भारतामधील दिवाणी कायद्यांशी संबंधित व्यापक राजकीय चर्चा आणि भविष्यातील कायदेशीर प्राधान्यक्रमांवर प्रभाव टाकू शकतात.