RBI अलर्ट: WhatsApp वरून फसवणूक टाळा! बँक ग्राहकांसाठी महत्त्वाची सूचना

RBI आणि सरकारी यंत्रणांनी WhatsApp वापरकर्त्यांना फसव्या मेसेजपासून सावध राहण्याचा इशारा दिला आहे. बनावट संदेशाद्वारे तुमची बँक माहिती चोरली जाऊ शकते, त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी सतर्क राहणे आवश्यक आहे.

काय घडले?

भारत सरकारने आणि भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) WhatsApp वर सुरू असलेल्या फसवणुकीच्या नवीन लाटेबद्दल तातडीने इशारा दिला आहे. अनेक लोकांना RBI च्या नावाने बनावट मेसेज येत आहेत, ज्यामध्ये त्यांना त्यांची संवेदनशील बँक खात्याची माहिती देण्यास किंवा संशयास्पद लिंक्सवर क्लिक करण्यास सांगितले जात आहे. या मेसेजमध्ये अनेकदा असे भासवले जाते की तुमचे बँक खाते संशयास्पद व्यवहारांशी जोडलेले आहे आणि ते ब्लॉक होण्यापासून वाचवण्यासाठी त्वरित पडताळणी करणे आवश्यक आहे.

यापासून बचाव करण्यासाठी, RBI ने स्पष्ट केले आहे की ते केवळ दोन अधिकृत WhatsApp नंबर्स - 9930991935 आणि 9999041935 - द्वारेच संपर्क साधतात. या क्रमांकांव्यतिरिक्त इतर कोणत्याही माध्यमातून आलेल्या किंवा तुम्हाला फाईल्स डाउनलोड करण्यास किंवा तातडीने आर्थिक डेटा देण्यास सांगणाऱ्या संदेशांवर विश्वास ठेवू नका.

गुंतवणूकदारांनी का सतर्क राहावे?

गुंतवणूकदार आणि बँक ग्राहकांसाठी, ही सूचना सोशल इंजिनिअरिंग हल्ल्यांच्या वाढत्या धोक्यावर प्रकाश टाकते. डिजिटल बँकिंग हा गुंतवणुकीचे व्यवस्थापन करण्याचा एक महत्त्वाचा भाग असल्याने, खात्याची सुरक्षा अत्यंत महत्त्वाची आहे. यासारख्या फिशिंग प्रयत्नांचा उद्देश बँक खात्यांवर नियंत्रण मिळवणे हा असतो, ज्यामुळे अनधिकृत व्यवहार किंवा डेटा चोरी होऊ शकते. RBI चा हा इशारा लक्षात ठेवण्यासारखा आहे की अधिकृत वित्तीय संस्था तुम्हाला कधीही फाइल्स डाउनलोड करण्यास किंवा मेसेजमधील लिंक्सद्वारे बँकिंग क्रेडेन्शियल्स (Passwords, PINs, OTPs) देण्यास सांगणार नाहीत.

बँकिंग फसवणुकीचे ट्रेंड्स (FY26)

RBI च्या 2025-26 या आर्थिक वर्षाच्या अहवालानुसार, एकूण 10,114 फसवणुकीची प्रकरणे नोंदवली गेली, ज्यात तब्बल ₹48,021 कोटी रुपयांचे नुकसान झाले. यामध्ये सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांना सर्वाधिक फटका बसला, ज्यांचे नुकसान ₹35,709 कोटी होते. मात्र, एक सकारात्मक बाब म्हणजे रिटेल डिजिटल पेमेंट्स आणि कार्ड सेगमेंटमध्ये फसवणुकीच्या घटनांमध्ये मोठी घट झाली आहे. या श्रेणीतील फसवणुकीची प्रकरणे 13,332 वरून 293 पर्यंत खाली आली आहेत, आणि यात सामील असलेली एकूण रक्कम ₹517 कोटी वरून केवळ ₹29 कोटी पर्यंत घसरली आहे. यावरून असे दिसून येते की, रिटेल डिजिटल व्यवहारांसाठी सुरक्षा उपाय अधिक प्रभावी ठरत आहेत.

तुमची आर्थिक माहिती कशी सुरक्षित ठेवावी?

गुंतवणूकदारांनी डिजिटल सुरक्षेसाठी सक्रिय दृष्टिकोन स्वीकारला पाहिजे. सर्वप्रथम, अनोळखी लिंकवरून कोणतीही APK फाईल किंवा सॉफ्टवेअर अपडेट डाउनलोड करू नका. दुसरे, बँक किंवा नियामक संस्था असल्याचा दावा करणाऱ्या कोणत्याही संवादाच्या स्त्रोताची पडताळणी करा. जर संदेशात तातडीची गरज किंवा खाते बंद करण्याची धमकी दिली जात असेल, तर संदेशातील लिंकवर क्लिक करण्याऐवजी तुमच्या बँकेच्या अधिकृत वेबसाइट किंवा ग्राहक सेवा क्रमांकावर संपर्क साधा. लक्षात ठेवा, RBI कधीही मेसेजिंग प्लॅटफॉर्मद्वारे तुमच्या वैयक्तिक बँकिंग पासवर्ड, PIN किंवा OTP विचारत नाही. या सवयींचे पालन करणे तुमच्या आर्थिक मालमत्तेचे संरक्षण करण्यासाठी अत्यंत आवश्यक आहे.