जुलै २०२६ मध्ये प्रायव्हेट इक्विटी (PE) आणि व्हेंचर कॅपिटल (VC) गुंतवणुकीत तब्बल **८५%** ची वाढ झाली आहे. या महिन्यात एकूण **$३ अब्ज डॉलर्स**ची गुंतवणूक झाली, ज्यात पायाभूत सुविधा (Infrastructure) आणि नवीकरणीय ऊर्जा (Renewable Energy) क्षेत्रातील मोठ्या डील्सचा मोठा वाटा आहे. महिन्या-दर-महिन्याच्या आकडेवारीत सुधारणा दिसत असली तरी, वर्षाची एकूण गुंतवणूक २०२५ च्या तुलनेत किंचित कमी आहे. विशेष म्हणजे, मोठ्या टप्प्यातील (Late-stage) गुंतवणुकीत घट झाली असली तरी, सुरुवातीच्या टप्प्यातील (Early-stage) डील्सचा आकार वाढलेला दिसतो.
गुंतवणुकीत लक्षणीय सुधारणा
भारतातील प्रायव्हेट इक्विटी (PE) आणि व्हेंचर कॅपिटल (VC) फंडिंगमध्ये जुलै २०२६ मध्ये मोठी सुधारणा दिसून आली. या महिन्यात एकूण ९४ व्यवहार झाले, ज्यातून $३ अब्ज डॉलर्सची गुंतवणूक जमा झाली. जून २०२६ मध्ये $१.६३ अब्ज डॉलर्सची गुंतवणूक झाली होती, त्या तुलनेत ही ८५% वाढ आहे. पायाभूत सुविधा (Infrastructure) आणि नवीकरणीय ऊर्जा (Renewable Energy) या क्षेत्रांमध्ये मोठ्या प्रमाणात भांडवली ओघ दिसून आला, ज्यामुळे ही वाढ शक्य झाली.
२०२५ च्या तुलनेत किंचित घट
जरी मासिक आकडेवारीत सुधारणा दिसत असली, तरी मागील वर्षाच्या तुलनेत चित्र थोडे सावध आहे. जुलै २०२६ मधील एकूण गुंतवणूक जुलै २०२ २०२५ मध्ये नोंदवलेल्या $३.२ अब्ज डॉलर्सच्या तुलनेत ६% कमी आहे. जानेवारी ते जुलै २०२६ या कालावधीत एकूण $२०.३ अब्ज डॉलर्सची गुंतवणूक ७५६ व्यवहारांमधून झाली, जी २०२५ च्या याच कालावधीतील $२१.५ अब्ज डॉलर्स (७८७ व्यवहार) पेक्षा कमी आहे.
डील्सच्या टप्प्यात बदल
गुंतवणूकदारांचे लक्ष आता डील्सच्या रचनेकडे वळले आहे. सुरुवातीच्या टप्प्यातील (Early-stage) फंडिंगमध्ये वाढ झाली आहे. जुलै २०२६ मध्ये अशा डील्सचे मूल्य $२६३ दशलक्ष डॉलर्सपर्यंत पोहोचले, जे मागील वर्षी याच महिन्यात $१८७ दशलक्ष डॉलर्स होते. विशेष म्हणजे, सुरुवातीच्या टप्प्यातील डील्सचा सरासरी आकार दुप्पट होऊन $७ दशलक्ष डॉलर्स झाला आहे, जो पूर्वी $४ दशलक्ष डॉलर्स होता. ग्रोथ-स्टेज डील्सचा सरासरी आकारही $१० दशलक्ष डॉलर्सवरून $१९ दशलक्ष डॉलर्सपर्यंत वाढला आहे.
याउलट, मोठ्या टप्प्यातील (Late-stage) गुंतवणुकीत घट झाली आहे. जुलै २०२६ मध्ये अशा डील्सचे एकूण मूल्य $४८० दशलक्ष डॉलर्स होते, तर मागील वर्षी हेच $७९५ दशलक्ष डॉलर्स होते. या श्रेणीतील सरासरी डीलचा आकारही $३८ दशलक्ष डॉलर्सवरून $२७ दशलक्ष डॉलर्सपर्यंत घसरला आहे. यावरून असे दिसते की, नवीन किंवा विस्तारणाऱ्या व्यवसायांना निधी मिळण्याची शक्यता असली तरी, मोठ्या आणि स्थापित कंपन्यांना खाजगी इक्विटी फर्म्सकडून कमी भांडवल मिळत आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?
बाजारपेठेतील सहभागींसाठी, पायाभूत सुविधा आणि नवीकरणीय ऊर्जा क्षेत्रातील गुंतवणूक ट्रेंड एक महत्त्वाचे निर्देशक आहेत. या गुंतवणुकीचे यश अनेकदा सरकारी धोरणे, प्रकल्पांची अंमलबजावणी आणि व्याजदर यावर अवलंबून असते. सुरुवातीच्या आणि ग्रोथ-स्टेज फंडिंगमधील ही गती आगामी काळात टिकून राहते का, याकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे. तसेच, २०२६ च्या उत्तरार्धात मासिक डील व्हॅल्यूमधील वाढ वर्षा-दर-वर्षाच्या वाढीमध्ये रूपांतरित होते का, हे पाहणेही महत्त्वाचे ठरेल.