अहमदाबादस्थित इंडस्ट्रियल ग्रुप, Optimized Group, आता सॅटेलाइट निर्मितीच्या जगात पाऊल ठेवत आहे. कंपनी स्पेस टेक्नॉलॉजी व्यवसायात विस्तार करत असून, अर्थ ऑब्झर्वेशन (Earth Observation) आणि स्पेस ट्रॅफिक (Space Traffic) सॅटेलाइट्स विकसित करत आहे. संरक्षण क्षेत्रातील करारांचा फायदा घेत, कंपनी पुढील तीन वर्षांत ₹1,100 कोटींच्या वार्षिक महसुलाचे ध्येय ठेवले आहे.
सॅटेलाइट निर्मितीमध्ये प्रवेश
Optimized Group ने सॅटेलाइट निर्मितीमध्ये मोठे पाऊल उचलले आहे. कंपनी सध्या दोन प्रकारचे सॅटेलाइट्स विकसित करत आहे: एक अर्थ ऑब्झर्वेशनसाठी आणि दुसरा स्पेस सिच्युएशनल अवेअरनेससाठी. यापूर्वी दोन दशकांहून अधिक काळ स्पेस पेलोड (Space Payload) आणि टेस्टिंग क्षेत्रात काम करणाऱ्या या ग्रुपसाठी हा एक मोठा धोरणात्मक बदल आहे.
स्पर्धेत कोण?
स्पेस ट्रॅफिक मॅनेजमेंटमध्ये कंपनीचा प्रवेश बंगळुरूमधील Digantara सारख्या स्टार्टअप्ससाठी स्पर्धा वाढवणारा ठरू शकतो. या विस्तारासाठी, कंपनी दोन ठिकाणी उत्पादन करणार आहे. सॅटेलाइट बसचे उत्पादन अहमदाबादमधील प्लांटमध्ये तर इमेजिंग पेलोड्सचे उत्पादन बेंगळुरूमधील Optimized Electrotech युनिटमध्ये केले जात आहे.
संरक्षण क्षेत्रातील करारांचा फायदा
देशांतर्गत स्पेस आणि संरक्षण तंत्रज्ञानाला चालना देणाऱ्या सरकारी योजनांचा Optimized Group ला फायदा होत आहे. कंपनीने संरक्षण मंत्रालयाच्या 'इनोव्हेशन्स फॉर डिफेन्स एक्सलन्स' (iDEX) अंतर्गत एक महत्त्वाचा सॅटेलाइट प्रोजेक्ट मिळवला आहे. याव्यतिरिक्त, ADITI योजनेअंतर्गत संरक्षण तंत्रज्ञान विकसित करण्यासाठीही ग्रुपला अनुदान मिळाले आहे, ज्यामुळे आर्थिक आणि तांत्रिक पाठबळ मिळाले आहे.
मोठे महसुली लक्ष्य
कंपनीच्या व्यवस्थापनानुसार, पुढील वर्षापासून सॅटेलाइट डिलिव्हरी हा त्यांच्या स्पेस व्यवसायाचा मुख्य महसूल स्रोत बनेल. कंपनीने पुढील तीन वर्षांत ₹1,100 कोटींच्या वार्षिक महसुलाचे मोठे लक्ष्य ठेवले आहे. हे लक्ष्य कंपनीच्या पारंपरिक पेलोड निर्मिती आणि टेस्टिंगवरून पूर्णतः सॅटेलाइट उत्पादनाकडे होणारे स्थित्यंतर दर्शवते.
आव्हाने आणि भविष्यातील दिशा
या महत्त्वाकांक्षी योजनेत अनेक आव्हाने आहेत. स्पेस टेक्नॉलॉजी क्षेत्रात मोठी गुंतवणूक लागते आणि अत्यंत उच्च दर्जाची अचूकता आवश्यक असते. तसेच, कंपनी सध्या काही भागांसाठी आयात केलेल्या घटकांवर अवलंबून आहे, ज्यामुळे पुरवठा साखळीचा धोका (Supply Chain Risk) निर्माण होऊ शकतो. स्वदेशी सेन्सर्स विकसित करण्याचे त्यांचे उद्दिष्ट असले तरी, त्यासाठी अजून अंदाजे पाच वर्षांचा कालावधी लागू शकतो.
हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की Optimized Group ही एक खाजगी, सूचीबद्ध नसलेली (Unlisted) कंपनी आहे, त्यामुळे तिचे शेअर्स NSE किंवा BSE वर खरेदी-विक्रीसाठी उपलब्ध नाहीत. या नवीन उपक्रमाचे यश कंपनीच्या सॅटेलाइट डिलिव्हरी वेळेवर पूर्ण करण्याच्या क्षमतेवर, स्पर्धेत टिकून राहण्यावर आणि एक घटक पुरवठादार ते पूर्ण-स्तरीय सॅटेलाइट उत्पादक बनण्यावर अवलंबून असेल. स्वदेशी विकसित केलेल्या सॅटेलाइट्सची यशस्वी चाचणी हे पुढील महत्त्वाचे निरीक्षण असेल.