कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी (EPFO) ने जुनी 1952 ची योजना रद्द करून आता नवीन EPF Scheme 2026 लागू केली आहे. यामुळे पीएफमधून पैसे काढणे सोपे होईल, पण निवृत्तीवेळेची बचत सुरक्षित ठेवण्यावर भर दिला जाईल.
EPF Scheme 2026: काय आहेत नवीन नियम?
कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संस्था (EPFO) ने जुनी 1952 ची योजना बदलून आता EPF Scheme 2026 लागू केली आहे. हा बदल भारताच्या निवृत्तीवेळेच्या बचतीसाठी (Retirement Savings) महत्त्वाचा ठरणार आहे. नवीन योजनेचा उद्देश हा गरजेनुसार पैसे काढण्याची सोय आणि निवृत्तीनंतर सुरक्षित आर्थिक जीवन यांचा समतोल साधणे हा आहे.
योगदान आणि वेतनाची मर्यादा कायम
या नवीन योजनेमुळे पगारात लगेच मोठा फरक पडणार नाही. EPF, कर्मचारी पेन्शन योजना आणि कर्मचारी डिपॉझिट लिंक्ड इन्शुरन्ससाठी वेतनाची (Wage Ceiling) सध्याची मर्यादा ₹15,000 प्रति महिना कायम ठेवण्यात आली आहे. कर्मचारी आणि मालक दोघांचेही १२% योगदान पूर्वीप्रमाणेच असेल, ज्यामुळे महिन्याला ₹1,800 कपात कायम राहील. तसेच, ऐच्छिक योगदानावर (Voluntary Contributions) अधिक स्पष्टता देण्यात आली आहे.
पैसे काढण्यासाठी सुलभ प्रक्रिया
नवीन योजनेतील मुख्य उद्दिष्टांपैकी एक म्हणजे व्यवहारातील गुंतागुंत कमी करणे. आता पैशांची आगाऊ उचल (Advance Withdrawal) शिक्षण, लग्न किंवा घर खरेदीसारख्या गरजांसाठी तीन मुख्य श्रेणींमध्ये विभागली गेली आहे. यामुळे सदस्यांना आवश्यकतेनुसार पैसे काढण्यासाठी स्पष्ट मार्गदर्शक तत्त्वे मिळतील. या योजनेत पैशांच्या वारंवारतेवरही (Frequency) स्पष्टता आणली आहे, ज्यामुळे सदस्य सेवेदरम्यान अनेक वेळा गरजेनुसार पैसे काढू शकतील.
निवृत्तीवेळेची बचत सुरक्षित
निवृत्तीपूर्वी बचत संपू नये, यासाठी नवीन योजनेत एक महत्त्वाचा नियम जोडला आहे. आता कोणत्याही आंशिक विथड्रॉवलनंतर (Partial Withdrawal), पीएफ खात्यात किमान 25% रक्कम शिल्लक ठेवावी लागेल. आर्थिक ताणावाच्या काळात निवृत्तीची संपूर्ण रक्कम काढून न घेता, ती सुरक्षित ठेवण्याचा हा एक महत्त्वाचा प्रयत्न आहे.
बेरोजगारी भत्त्याच्या नियमात बदल
नोकरी गमावल्यावर पीएफमधून पैसे काढण्याच्या नियमातही बदल झाला आहे. पूर्वी सदस्य दोन महिन्यांच्या बेरोजगारीनंतर संपूर्ण रक्कम काढू शकत होते. मात्र, नवीन योजनेत आता केवळ 75% रक्कम काढता येईल. उर्वरित 25% रक्कम 12 महिन्यांच्या सततच्या बेरोजगारीनंतरच काढता येईल. हा बदल सदस्यांना नोकरी जाण्याच्या छोट्या कालावधीत संपूर्ण बचत संपवण्याऐवजी, दीर्घकालीन सुरक्षेसाठी काही रक्कम जपून ठेवण्यास प्रोत्साहित करेल.
EPFO कडून पुढील सूचनांची गुंतवणूकदार आणि कर्मचाऱ्यांनी वाट पाहणे गरजेचे आहे. सात दशकांनंतर आलेल्या या नियमांमुळे, जुन्या अर्जांचे नवीन नियमांनुसार होणारे हस्तांतरण आणि नवीन श्रेणींसाठी डिजिटल अर्ज प्रक्रिया यावर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल.
