नेपाळमधील भोटे कोसी नदीच्या खोऱ्यात नैसर्गिक अडथळ्यामुळे निर्माण झालेल्या तलावाच्या संकटामुळे हाय अलर्ट जारी करण्यात आला आहे. ताज्या पूरस्थितीमुळे **१२** जलविद्युत प्रकल्पांचे नुकसान झाले असून, राष्ट्रीय ग्रीडमधून **४३१ मेगावॅट** वीज पुरवठा खंडित झाला आहे, ज्यामुळे शेअर बाजारात अस्थिरता निर्माण झाली आहे.
नेपाळच्या ऊर्जा क्षेत्रासमोर मोठे संकट उभे राहिले आहे. २६ ऑगस्ट २०२६ रोजी आलेल्या विनाशकारी पुरामुळे आणि त्यानंतर तिबेट सीमेवर तयार झालेल्या अस्थिर नैसर्गिक तलावामुळे परिस्थिती गंभीर बनली आहे. प्रशासनाने भोटे कोसी आणि त्रिशुली नदी खोऱ्यात हाय-अलर्ट दिला असून, तिथे सुमारे २० लाख घनमीटर पाणी साचले आहे. पुढील ७२ तासांत हे प्रमाण आणखी ३० लाख घनमीटरने वाढण्याची भीती वर्तवण्यात आली आहे.
आर्थिक फटका आणि परिणाम
या नैसर्गिक आपत्तीचा थेट परिणाम देशाच्या वीज निर्मितीवर झाला आहे. एकूण १२ जलविद्युत प्रकल्प आणि १ सोलर प्लांट बंद पडल्याने ४३१.१ मेगावॅट वीज निर्मिती ठप्प झाली आहे. यामध्ये रसुवागढी (Rasuwagadhi), संजेन (Sanjen) आणि चिलिमे (Chilime) यांसारख्या प्रमुख प्रकल्पांचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले असून, त्यांची दुरुस्ती कधी होईल आणि कंपनीच्या कमाईवर याचा काय परिणाम होईल, याबाबत गुंतवणूकदारांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे.
शेअर बाजारावरील परिणाम (NEPSE)
नेपाळ स्टॉक एक्सचेंज (NEPSE) वर याचा मोठा परिणाम दिसून येत आहे. हायड्रोपॉवर आणि नॉन-लाईफ इन्शुरन्स कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये मोठी विक्री (Selling Pressure) पाहायला मिळत आहे. हिमालयातील दुर्गम भागात असलेल्या या इन्फ्रास्ट्रक्चर प्रकल्पांच्या सुरक्षेबाबतचे धोके पुन्हा एकदा समोर आले आहेत.
सध्या प्रशासनाचे लक्ष बचावकार्यावर असले तरी, पुराचा धोका कायम आहे. गुंतवणूकदारांनी आता या प्रकल्पांच्या दुरुस्तीच्या टाइमलाईनकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे, कारण त्यावरच या कंपन्यांचे भविष्यातील आर्थिक आरोग्य अवलंबून असेल.