NSE चा नवा 'निफ्टी ५०० अहिंसा इंडेक्स' लाँच! आता शेअर बाजारात 'क्रूरता-मुक्त' गुंतवणुकीला सुरुवात

Detailed Coverage

अहिंसा इंडेक्स म्हणजे काय?

नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज ऑफ इंडिया (NSE) ने आपल्या उपकंपनी NSE Indices द्वारे 'निफ्टी ५०० अहिंसा इंडेक्स' (Nifty 500 Ahimsa Index) सादर केला आहे. हा नवा इंडेक्स 'अहिंसा इन्व्हेस्टमेंट मूव्हमेंट' या तत्त्वावर आधारित आहे. Ahimsagain Foundation च्या सहकार्याने विकसित केलेला हा इंडेक्स, कंपन्यांच्या व्यवसायात प्राण्यांबद्दल अहिंसेचे पालन केले जाते की नाही, हे तपासणार आहे.

कंपन्यांची निवड कशी होणार?

इंडेक्समध्ये कंपन्यांची निवड त्यांच्या उत्पादनांवर, सेवांवर आणि कामकाजाच्या पद्धतींवर आधारित असेल. कंपन्यांना तीन रंगांमध्ये विभागले जाईल: हिरवा, केशरी आणि लाल. फक्त 'हिरव्या' श्रेणीतील कंपन्यांनाच इंडेक्समध्ये स्थान मिळेल. विशेष म्हणजे, या इंडेक्समधून बँकिंग क्षेत्रातील सर्व कंपन्या आणि रिलायन्स इंडस्ट्रीज (Reliance Industries) समूहांना वगळण्यात आले आहे. त्यामुळे, हा इंडेक्स निफ्टी ५०० पेक्षा पूर्णपणे वेगळा असेल.

नवीन गुंतवणूक उत्पादनांसाठी बेंचमार्क

या इंडेक्सचा मुख्य उद्देश असेट मॅनेजमेंट कंपन्यांसाठी (Asset Management Companies) एक स्टँडर्ड बेंचमार्क तयार करणे आहे. याद्वारे एक्सचेंजला ETF (Exchange Traded Funds) आणि इंडेक्स फंड्ससारखी नवीन गुंतवणूक उत्पादने बाजारात आणता येतील. ज्या गुंतवणूकदारांना नैतिक आणि क्रूरता-मुक्त (cruelty-free) गुंतवणुकीत रस आहे, त्यांच्यासाठी हा एक चांगला पर्याय ठरू शकतो. सध्या भारतीय म्युच्युअल फंड इंडस्ट्री ₹82 लाख कोटींपेक्षा जास्त व्यवस्थापनाखालील मालमत्ता (AUM) सांभाळत आहे, अशावेळी हा इंडेक्स गुंतवणुकीला नवी दिशा देईल.

गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?

निफ्टी ५०० अहिंसा इंडेक्स पारंपरिक मार्केट-कॅप-वेटेड इंडेक्सपेक्षा (Market-cap-weighted indices) वेगळा आहे. बँकिंग आणि रिलायन्स सारख्या मोठ्या समूहांना वगळल्यामुळे, या इंडेक्सची कामगिरी निफ्टी ५०० किंवा निफ्टी ५० पेक्षा भिन्न असू शकते. त्यामुळे, या इंडेक्सवर आधारित फंडांमध्ये गुंतवणूक करण्यापूर्वी, गुंतवणूकदारांनी त्यातील कंपन्यांची यादी आणि कार्यपद्धती तपासणे आवश्यक आहे. गुंतवणूकदार आणि AMC कडून या इंडेक्सला कसा प्रतिसाद मिळतो, यावर याच्या भविष्यातील यशाचे गणित अवलंबून असेल.