केंद्रीय स्वायत्त संस्थांमधील (Central Autonomous Bodies) कर्मचाऱ्यांसाठी आता नॅशनल पेन्शन सिस्टीम (NPS) मध्ये गुंतवणुकीचे दोन नवीन पर्याय उपलब्ध झाले आहेत. यामध्ये **75%** इक्विटीपर्यंतचा LC-75-High फंड आणि **50%** इक्विटी असलेला Aggressive Life Cycle Fund समाविष्ट आहे, ज्यामुळे निवृत्ती नियोजनात अधिक लवचिकता येईल.
केंद्र सरकारने नॅशनल पेन्शन सिस्टीम (NPS) च्या गुंतवणूक नियमावलीत महत्त्वपूर्ण बदल केले आहेत. याचा थेट फायदा केंद्रीय स्वायत्त संस्थांमधील (CABs) कर्मचाऱ्यांना होणार आहे. या कर्मचाऱ्यांना आता NPS मध्ये दोन अतिरिक्त गुंतवणूक फंडांचे (Investment Funds) पर्याय मिळणार आहेत, जे पूर्वी केवळ केंद्रीय सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी मर्यादित होते.
हे दोन नवीन फंड म्हणजे LC-75-High फंड आणि Aggressive Life Cycle Fund. LC-75-High फंड अशा लोकांसाठी डिझाइन केला आहे जे अधिक जोखीम घेऊन दीर्घकालावधीत चांगला परतावा मिळवू इच्छितात. यामध्ये इक्विटीमध्ये 75% पर्यंत गुंतवणूक करता येते. याउलट, Aggressive Life Cycle Fund मध्ये अधिक मध्यम दृष्टिकोन ठेवण्यात आला आहे, जिथे इक्विटीमधील गुंतवणूक कमाल 50% पर्यंत मर्यादित आहे. विशेष म्हणजे, हा फंड ४५ व्या वर्षांनंतर आपोआप इक्विटीचा हिस्सा कमी करेल, जेणेकरून निवृत्ती जवळ येताच पेन्शन कॉर्पस सुरक्षित ठेवता येईल.
निवृत्ती नियोजनावर परिणाम
या बदलांमुळे NPS सदस्यांना त्यांची वैयक्तिक जोखीम घेण्याची क्षमता आणि आर्थिक उद्दिष्ट्ये यांच्याशी जुळणारे गुंतवणुकीचे पर्याय निवडणे सोपे होईल. यापूर्वी, स्वायत्त संस्थांमधील कर्मचाऱ्यांकडे मर्यादित पर्याय होते, ज्यामुळे अनेकदा 'सर्वांसाठी एकच पर्याय' अशी परिस्थिती होती. हे नवीन लाईफ सायकल फंड सादर करून, पेन्शन फंड रेग्युलेटरी अँड डेव्हलपमेंट अथॉरिटी (PFRDA) सदस्याच्या वयानुसार गुंतवणुकीतील जोखीम समायोजित करणारी यंत्रणा देऊ इच्छित आहे.
उच्च इक्विटी-केंद्रित फंडांचा समावेश NPS मध्ये दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी कामगिरी सुधारण्याच्या व्यापक ट्रेंडचे प्रतिबिंब आहे. ऐतिहासिकदृष्ट्या, भारतातील पेन्शन फंड हे डेट इन्स्ट्रुमेंट्सकडे (Debt Instruments) जास्त झुकलेले होते, ज्यामुळे अनेकदा ते महागाईला (Inflation) मात देऊ शकत नव्हते. आता सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या एका मोठ्या वर्गासाठी 75% पर्यंत इक्विटी गुंतवणुकीची परवानगी मिळणे, हे खाजगी क्षेत्रातील गुंतवणूक पद्धतींप्रमाणे संपत्ती निर्माण करण्याच्या धोरणांमध्ये बदल दर्शवते.
गुंतवणूकदारांनी काय तपासावे?
सध्याचे आणि भविष्यातील NPS सदस्य म्हणून, या फंडांच्या कामगिरीवर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल. विशेषतः, पारंपारिक डेट-केंद्रित पर्यायांच्या तुलनेत ते बाजारातील विविध टप्प्यांवर कसे प्रदर्शन करतात हे पाहणे आवश्यक आहे. या फंडांमध्ये इक्विटी बाजाराचा सहभाग जास्त असल्याने, सदस्यांनी हे लक्षात घ्यावे की त्यांच्या पेन्शन कॉर्पसमध्ये आता शेअर बाजाराच्या चढ-उतारांनुसार अधिक बदल दिसून येतील. या फंडांची प्रणालीमध्ये अंमलबजावणी होत असताना, स्वायत्त संस्थांमधील कर्मचाऱ्यांकडून या नवीन पर्यायांना मिळणारा प्रतिसाद आणि त्यामुळे भविष्यात NPS च्या इतर श्रेणीतील सदस्यांसाठी अशाच प्रकारच्या लवचिकतेत वाढ होते का, हे पाहणे उत्सुकतेचे ठरेल.