नॅशनल टेस्टिंग एजन्सीने (NTA) २०२७ पर्यंत NEET-UG परीक्षा पूर्णपणे डिजिटल करण्याचे ठरवले आहे. परीक्षेतील पारदर्शकता वाढवण्यासाठी उचललेलं हे पाऊल २५ लाख विद्यार्थ्यांच्या उपलब्धतेमुळे मोठ्या पायाभूत सुविधांच्या आव्हानाला सामोरं जात आहे.
नॅशनल टेस्टिंग एजन्सीने (NTA) NEET-UG परीक्षेच्या स्वरूपात मोठा बदल करण्याचा निर्णय घेतला आहे. २०२६ मधील पेपर फुटीच्या घटना आणि सुरक्षा वादाच्या पार्श्वभूमीवर, २०२७ पासून ही परीक्षा पूर्णपणे 'कंप्युटर बेस्ड टेस्ट' (CBT) स्वरूपात घेतली जाईल. पारंपरिक पेन-पेपर पद्धत बंद करून सुरक्षित डिजिटल यंत्रणेकडे वळण्याचा हा प्रशासनाचा प्रयत्न आहे.\n\n### अडीच लाख टर्मिनलचे आव्हान\nही सर्वात मोठी लॉजिस्टिक कसोटी आहे. तब्बल २५ लाख विद्यार्थ्यांसाठी एकाच वेळी कॉम्प्युटर टर्मिनल उपलब्ध करून देणे सोपे नाही. सध्याच्या NEET-PG परीक्षेच्या तुलनेत हे प्रमाण कैक पटीने जास्त आहे. ही दरी भरून काढण्यासाठी NTA ने आता AICTE शी हातमिळवणी केली आहे. सरकारी विद्यापीठे, इंजिनिअरिंग कॉलेज आणि पॉलिटेक्निकमधील आयटी लॅब्सचा वापर करण्यासाठी ही रणनीती आखली जात आहे.\n\n### तंत्रज्ञानाचा वापर आणि धोके\nशाळांमधील इंटरनेट आणि वीज पुरवठ्याच्या समस्या टाळण्यासाठी उच्च शिक्षण संस्थांमधील लॅब्सवर भर दिला जात आहे. मात्र, यामुळे 'डिजिटल डिव्हाईड'चा धोका निर्माण झाला आहे. बिहार आणि पश्चिम बंगालसारख्या राज्यांमधील ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांसाठी हे केंद्र दूर पडण्याची शक्यता आहे. याशिवाय, एकाच शिफ्टमध्ये परीक्षा घेणे कठीण असल्याने, 'मल्टी-शिफ्ट' परीक्षेचा पर्याय NTA समोर आहे, ज्यामध्ये स्कोअर नॉर्मलायझेशनचे (Normalization) आव्हान कायम असेल.\n\n### गुंतवणूकदारांसाठी संधी\nया बदलामुळे परीक्षेची लॉजिस्टिक आता 'पेपर-पेन' कडून हाय-टेक डिजिटल सुरक्षेपडे झुकली आहे. एड-टेक आणि असेसमेंट सर्व्हिस क्षेत्रातील कंपन्यांसाठी हे एक मोठे मार्केट उघडू शकते. सरकारी टेंडर आणि सॉफ्टवेअर प्रोक्युरमेंट यावर आता बाजाराचे लक्ष लागून राहिले आहे.