म्युच्युअल फंड्सची विक्री सुरूच! ६० हून अधिक कंपन्यांमधून गुंतवणूक कमी केली

Detailed Coverage

म्युच्युअल फंडांची विक्री सत्र कायम

भारतीय शेअर बाजारात देशांतर्गत म्युच्युअल फंडांनी (Domestic Mutual Funds) आपली विक्री सुरूच ठेवली आहे. जून २०२६ पर्यंतच्या आकडेवारीनुसार, सलग चौथ्या तिमाहीत तब्बल ६० हून अधिक कंपन्यांमधील आपली हिस्सेदारी (Stake) त्यांनी कमी केली आहे. विशेष म्हणजे, हे फंड भारतीय बाजारात मोठे खरेदीदार ठरले आहेत, ज्यांनी जून २०२५ पासून इक्विटीमध्ये (Equities) तब्बल ₹५.५ लाख कोटींची गुंतवणूक केली आहे. या खरेदीमुळे परदेशी गुंतवणूकदारांनी (Foreign Institutional Investors) केलेल्या ₹३.८६ लाख कोटींच्या विक्रीचा परिणाम काही प्रमाणात कमी झाला आहे.

पोर्टफोलिओतील बदल: कारणे आणि परिणाम

फंडांनी केलेल्या या विक्रीमागे एकच कारण नाही. फंड व्यवस्थापक (Fund Managers) बाजारातील कंपन्यांची कामगिरी, फंडांचे उद्दिष्ट आणि शेअरचे व्हॅल्युएशन (Valuation) यावर लक्ष ठेवून निर्णय घेतात. स्टॅनले लाईफस्टाईल्स (Stanley Lifestyles) या कंपनीत सर्वाधिक बदल दिसून आला. मागील वर्षाच्या तुलनेत फंडांची मालकी २०.४% वरून १०.२% पर्यंत खाली आली. याच काळात कंपनीच्या शेअरच्या किमतीत ५६% ची घसरण झाली होती.

मात्र, काही कंपन्यांमध्ये शेअरची किंमत वाढूनही फंडांनी विक्री केली. शिवालिक बिमेटल कंट्रोल्स (Shivalik Bimetal Controls) आणि जीई व्हर्नोव्हा टी&डी इंडिया (GE Vernova T&D India) या कंपन्यांमधील फंडांची हिस्सेदारी अनुक्रमे ९.८% आणि ८.८% ने कमी झाली, तरीही त्यांच्या शेअरच्या किमती अनुक्रमे ३६% आणि ११०% नी वाढल्या होत्या. अशा वेळी फंड व्यवस्थापक नफा कमावलेल्या शेअर्समधून बाहेर पडून अधिक आकर्षक वाटणाऱ्या इतर संधींमध्ये गुंतवणूक करण्याचा निर्णय घेतात.

क्षेत्रांवरील दबाव आणि व्हॅल्युएशनचा धोका

फंड व्यवस्थापक विविध उद्योगांवर येणाऱ्या दबावांनाही प्रतिसाद देत आहेत. उदाहरणार्थ, भारत रसायन (Bharat Rasayan) कंपनीला पावसाच्या अनियमिततेचा फटका बसला, तर स्पाइसजेट (SpiceJet) सारख्या एअरलाइन्स कंपन्या वाढत्या क्रूड ऑइलच्या (Crude Oil) किमतींमुळे आर्थिक संकटात सापडल्या आहेत. स्टार हेल्थ (Star Health) आणि जीई व्हर्नोव्हा (GE Vernova) यांसारख्या कंपन्यांमध्ये जास्त व्हॅल्युएशनमुळे (High Valuations) विक्री झाल्याचे दिसून येते. एखादी कंपनी मूलभूतदृष्ट्या मजबूत असली तरी, अपेक्षित भविष्यातील वाढीच्या तुलनेत शेअरची किंमत जास्त वाटल्यास फंड व्यवस्थापक गुंतवणूक कमी करण्याचा निर्णय घेतात.

बाजाराचा संदर्भ

या सर्व घडामोडी भारतीय बाजारात एका आव्हानात्मक परिस्थितीत होत आहेत. जून २०२५ पासून सेन्सेक्स (Sensex) ८.५% आणि निफ्टी (Nifty) ६.५% नी घसरले आहेत. बीएसई १५० मिड-कॅप (BSE 150 MidCap) निर्देशांकात २.५% ची वाढ झाली असली तरी, बीएसई २५० स्मॉल-कॅप (BSE 250 SmallCap) निर्देशांकात १% ची घसरण झाली आहे. सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन (SIPs) द्वारे येणारा सातत्यपूर्ण पैसा आणि फंडांकडील मोठी रोकड यामुळे, व्हॅल्युएशनमध्ये बदल झाल्यास म्युच्युअल फंड नवीन संधी शोधण्यासाठी तयार आहेत. गुंतवणूकदारांनी भविष्यातील तिमाही अहवालांवर लक्ष ठेवावे, जेणेकरून फंडांचे हे निर्णय तात्पुरते आहेत की कायमस्वरूपी, हे स्पष्ट होईल.