इंटरपोलच्या 'ऑपरेशन माद्रे टिएरा VIII' मध्ये बेकायदेशीर जंगलतोड आणि खाणकामाशी संबंधित १७२ कंपन्यांची नावे समोर आली आहेत. यामुळे जागतिक कंपन्यांच्या सप्लाय चेनवर आणि गुंतवणुकीच्या जोखमीवर मोठा प्रश्नचिन्ह निर्माण झाला आहे.
इंटरपोलने राबवलेल्या 'ऑपरेशन माद्रे टिएरा VIII' या मोहिमेने केवळ गुन्हेगारांच्या मुसक्या आवळल्या नाहीत, तर पर्यावरणीय गुन्ह्यांना अर्थपुरवठा करणाऱ्या जागतिक आर्थिक जाळ्याचा पर्दाफाश केला आहे. नऊ लॅटिन अमेरिकन देशांमध्ये दोन महिने चाललेल्या या मोहिमेत २३३ जणांना अटक करण्यात आली असून, त्याहून धक्कादायक बाब म्हणजे १७२ कंपन्या आणि ६५ व्यक्तींचा यात थेट सहभाग असल्याचे उघड झाले आहे. या कंपन्या ॲमेझॉनमधील बेकायदेशीर सोन्याचे उत्खनन आणि लाकूड तस्करीतून नफा कमावत होत्या.
सप्लाय चेनची फसवणूक
तपासात असे दिसून आले की, या कंपन्या शेल कंपन्या आणि बनावट परवान्यांचा वापर करून बेकायदेशीर सोने आणि लाकूड जागतिक सप्लाय चेनमध्ये मिसळत होत्या. यामुळे गुंतवणूकदार आणि ग्राहकांसाठी या मालाचा उगम शोधणे कठीण झाले होते. आता हे गुन्हे केवळ एका भागापुरते मर्यादित नसून उत्तर अमेरिका, युरोप आणि आशियापर्यंत पसरलेल्या आर्थिक नेटवर्कशी जोडलेले असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याची घंटा
या प्रकरणामुळे ESG (Environmental, Social, and Governance) मानकांचे महत्त्व पुन्हा अधोरेखित झाले आहे. ज्या कंपन्या संवेदनशील भागांतून कच्चा माल मिळवतात, त्यांच्यावर आता कडक नजर ठेवली जाईल. योग्य देखरेख नसल्यास कंपन्यांना मोठे आर्थिक दंड, बदनामी आणि मालमत्ता जप्तीसारख्या कारवाईला सामोरे जावे लागू शकते.
आगामी काळात गुंतवणूकदारांनी कंपन्यांच्या सप्लाय चेन ऑडिटवर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे. ज्या कंपन्यांचे अंतर्गत अनुपालन (Compliance) आणि पारदर्शकता मजबूत आहे, अशाच कंपन्या भविष्यातील कायदेशीर आणि आर्थिक संकटांपासून सुरक्षित राहू शकतात.