भारतातील टॉप ३०० फॅमिली बिझनेसची मालमत्ता **$१.४६ ट्रिलियन** वर पोहोचली!

२ वर्षांत २७.५% ची प्रचंड वाढ

'बार्कलेज प्रायव्हेट क्लायंट्स हुरुन इंडिया मोस्ट व्हॅल्यूएबल फॅमिली बिझनेस लिस्ट २०२६' नुसार, भारतातील टॉप ३०० फॅमिली-ओन्ड कंपन्यांचे एकूण मूल्य $१.४६ ट्रिलियन इतके झाले आहे. गेल्या दोन वर्षांत या कंपन्यांच्या मूल्यात २७.५% ची जबरदस्त वाढ दिसून आली आहे. याउलट, निफ्टी ५० मध्ये १.१% आणि बीएसई सेन्सेक्समध्ये ३.७% ची घसरण झाली होती. यामुळे भारतातील फॅमिली बिझनेसची ताकद अधोरेखित होते.

अंबानी, बिर्ला आणि जिंदाल टॉपवर

या यादीत अंबानी कुटुंबाच्या रिलायन्स इंडस्ट्रीजने पुन्हा एकदा पहिले स्थान पटकावले आहे, जरी त्यांच्या कंपनीचे मूल्य मागील वर्षात ८.५% ने घसरून ₹२५.८ लाख कोटी झाले आहे. कुमार मंगलम बिर्ला यांचे कुटुंब ₹८.१४ लाख कोटी मूल्यांसह दुसऱ्या क्रमांकावर आहे, तर जिंदाल कुटुंब ₹८.०२ लाख कोटी मूल्यांसह तिसऱ्या स्थानी आहे. विशेष म्हणजे, अदानी कुटुंब ₹१९.६ लाख कोटी मूल्यांसह फर्स्ट-जनरेशन उद्योजकांमध्ये आघाडीवर आहे, जे नवीन व्यवसाय घराण्यांची वाढ दर्शवते.

अर्थव्यवस्थेतील मोठे योगदान आणि जोखीम

या ३०० फॅमिली बिझनेस कंपन्या ५.४ दशलक्ष लोकांना रोजगार देतात. तसेच, देशाच्या एकूण कॉर्पोरेट टॅक्स संकलनात त्यांचे योगदान १७% आहे. मात्र, रिपोर्टनुसार, चक्रीय क्षेत्रे (cyclical sectors) आणि बाजारातील अस्थिरता (market volatility) यांसारख्या जोखमी देखील आहेत. उदाहरणार्थ, नाडर कुटुंबाच्या मूल्यामध्ये ३२% घट झाली, जी सॉफ्टवेअर आणि सेवा क्षेत्रातील कमकुवतपणा दर्शवते. मुंबईत यातील ९५ कंपन्यांचे मुख्यालय आहे.

व्यावसायिक व्यवस्थापनाकडे कल

या कंपन्यांमध्ये व्यावसायिक व्यवस्थापन वाढत असल्याचे दिसून येत आहे. सध्या ७९ कुटुंबे संपत्ती व्यवस्थापन आणि पुढील पिढीसाठी नियोजन करण्यासाठी फॅमिली ऑफिसेस चालवतात, तर ७१ कंपन्यांमध्ये व्यावसायिक सीईओ (Professional CEOs) व्यवस्थापन करत आहेत. गुंतवणूकदार या कंपन्यांचे भांडवल वाटप, उत्तराधिकार योजना (succession plans) आणि कर्जाचे व्यवस्थापन यावर लक्ष ठेवून आहेत.